سال نو مبارك!

خدمتگزاران حفاظت از محیط زیست مبشران حیات و منذران زوال طبیعت اند و مقتدای شان پیامبر عظیم الشان اسلام (ص) كه نامش تلالو حيات و بازدارنده ممات است.

لذا ضمن تبریک ولادت حضرت ختمی مرتبت ، تقارن این میلاد مبارک با آغاز دوباره طراوت طبیعت را به فال نیک می گیریم و ایامی پرامید و سبز را برای تمامی دلمشغولان عرصه محیط زیست از حضرت حق خواستاریم.

 

 

 همچنین .....

خداوند متعال را شاكريم كه توانستيم در ماههای پایانی سال وبلاگ اداره حفاظت محيط زيست شهرستان را با مشاركت و همدلي پرسنل  اداره راه اندازي كنيم. اداره حفاظت محيط زيست شهرستان تهران  اداره اي نوپاست  كه از سال  1383 به جهت اهميت و حساسيت معضلات محيط زيست در كلانشهر تهران و با هدف تمركز بيشتر براي رفع مسائل و مشكلات زيست محيطي پايتخت تاسيس شد.

اين اداره در عمر كوتاه خود سعي داشته است تمام تلاش و توان خود را مصروف رفع معضلات متكثر و متنوع زيست محيطي پايتخت نمايد، اجراي گشت و پايش محيط زيست واحدهاي توليدي ، صنعتي و خدماتي ، رسیدگی به شکایات واصله مردمی و بررسی استعلام دستگاههای ذیربط از جمله برخی از این فعالیتهاست.

اميد تا در سايه لطف خداوند منان اين وبلاگ بتواند جلوه اي از تلاش ها و مساعي پرسنل اداره در جهت حفاظت از محيط زيست باشد بي شك نقطه نظرات و پيشنهادات بازديدكنندگان وبلاگ موجب دلگرمي ما و رفع كاستي ها واشكالات موجود خواهد بود. از پروردگار متعال براي کارشناسان وبلاگ ثبات قدم  وروشني راه و براي همراهان و بازدیدکنندگان ، سعه صدر و ديدگاني واقع بين مسئلت داریم.

( بقیه در ادامه مطالب )

ادامه نوشته

نكاتي درباره طرح های جامع و تفصيلي شهری

( ارائه مطلب از : زهرا صادقی )

 طرح جامع شهري كه به منظور تدوين برنامه ، تعيين جهات توسعه شهري و تامين نيازمنديهاي بر مبناي پيش بيني ها و اهداف توسعه شهري تهيه مي شود ، عبارت است از طرح بلند مدتي كه در آن نحوه استفاده از اراضي و منطقه بندي هاي مربوط به كاربري هاي مسكوني ، صنعتي ، خدماتي ، اداري وغيره و ... تاسيسات ، تجهيزات و نيازمنديهاي عمومي شهري و خطوط كلي ارتباطي و سطوح لازم جهت ايجاد تاسيسات و تجهيزات و تعيين محدوده هاي نوسازي و بهسازي و اولويت هاي مربوط تعيين شده  و ضوابط و مقررات مربوط به كليه موارد فوق و همچنين ضوابط مربوط به حفظ بنا و نماهاي تاريخي و مناظر طبيعي تهيه و تنظيم مي گردد و برحسب ضرورت قابل تجديد نظر خواهد بود.

اين طرح كه رويكردي جديد در طرح هاي توسعه شهري است همانند يك سند انعطاف پذير و بلند مدت برنامه ريزي شده است كه راهنماي توسعه آينده مي باشد. طرح جامع شهري بعنوان خط مش اصولي و سياستهاي كلي شهرسازي ، الگوي استفاده درست از اراضي و فرصت هاي موجود در يك شهر است كه
جهت هاي توسعه را مشخص و براي تدوين برنامه هاي نيازمنديهاي اهداف توسعه شهري تهيه و تنظيم مي گردد . روش انجام طرح جامع عبارت از مطالعه وضع موجود ، تجزيه و تحليل و نتيجه گيري از وضع موجود تعيين اهداف و اولويت ها ، انجام پيش بيني هاي لازم ،‌ ارائه طرح ها و برنامه هاي توسعه و اجراي آن مي باشد . اين طرح كه در دو مرحله تهيه مي گردد ، شامل مراحل اوليه انجام بررسي ،‌شناخت وضع موجود مانند مطالعات جغرافيايي ، اقليمي ، تاريخي ،‌بررسي ويژگي هاي اقتصادي ، اجتماعي و كالبدي شهر و در بخش آخر جمع بندي و تجزيه و تحليل بوده  و در مرحله دوم نيز طرح كالبدي شهر و گزارشهاي مربوطه ارائه مي شود .

پس از انقلاب نام طرح جامع به طرح هاي توسعه و عمران و حوزه نفوذ شهرها تغيير يافت . به دلايلي نيز مراحل كار از دو مرحله به چهارمرحله افزايش يافت . ويژگي هاي عمده اين طرح ها معطوف نمودن جهات به مباحث توسعه و عمران شهري به جاي توجه صرف به بحث هاي كالبدي و نيز توجه به حوزه نفوذ شهرها
مي باشد.

مسئله مهمي كه مي بايست به طور ويژه  به آن توجه كرد ، پيش بيني هاي لازم جهت توسعه هاي آتي شهر در طرح جامع است.

طرح هاي جامع شهري به منظور تدوين برنامه و تعيين جهات توسعه شهري در يك دوره ده ساله و براساس طرح جامعه ناحيه تهيه مي شود . نقشه هاي طرح جامع در مقياس 1:10000 و 1:5000 تهيه مي شود در اين نقشه ها محل استقرار و توزيع كاربري هاي شهري عمده (مثل كاربري هاي فضاي سبز ، آموزشي و ...) تراكم جمعيتي ،‌حدود حرائم و محدوده شهري (موجود و پيشنهادي ) و جهت توسعه آينده شهر ، توسط علائم و رنگها نشان داده مي شوند . طرح جامع به سفارش وزارت مسكن و شهرسازي و توسط مهندسين مشاور تهيه مي شود و تصويب نهايي آن با شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران است .

 اعضاي اين شورا متشكل از نمايندگان ذيل است:

1-    نماينده وزارت مسكن و شهرسازي

2-    نماينده وزارت نيرو

3-    نماينده وزارت كشور

4-    نماينده وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح

5-    نماينده وزارت جهاد كشاورزي

6-    نماينده وزارت صنايع و معادن

7-    نماينده وزارت راه و ترابري

8-    نماينده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

9-    نماينده سازمان مديريت و برنامه ريزي

10-  نماينده سازمان حفاظت محيط زيست

11-  نماينده سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري

رياست شوراي فوق را وزير مسكن و شهرسازي عهده دار مي باشد.

براي آنكه بتوان خطوط كلي طرح جامع را به راههاي دقيق و قابل اجرا تبديل كرد بايستي ازمكانيزم طرح تفصيلي استفاده كرد اين طرح كه متعاقب طرح جامع و به منظور اجرايي كردن برنامه هاي آن انجام مي شود شامل طرح هاي بهسازي ، نوسازي ، بازسازي ، مرمت بافت ها و طرح آماده سازي توسعه هاي جديد است كه با مقياس هاي 1:2000 ، 1:1000،‌ 1:500 تهيه مي شود . نقشه هاي مورد نياز در اين طرح از طريق عكس هاي هوايي براي يك شهر يا يك منطقه شهري تهيه مي شود . مراحل طرح تفصيلي عبارت است از بازشناسي مثبت برنامه ها و طرح هاي اجرايي ، مرحله تشخيص و تعيين اولويت ها و انجام و اجراي محتواي طرح و كاربرد اراضي است . به عبارت ديگر طرح تفصيلي عبارت است از طرحي كه براساس معيارها و ضوابط كلي طرح جامع شهر ، نحوه استفاده از زمين هاي شهري در سطح محلات مختلف شهر و موقعيت و مساحت دقيق زمين براي هر يك از آنها و وضع دقيق و تفصيلي شبكه عبور و مرور و ميزان تراكم جمعيت و تراكم ساختماني در واحدهاي شهري و اولويت هاي مربوط به مناطق بهسازي و نوسازي و توسعه و حل مشكلات شهري و موقعيت كليه عوامل مختلف شهري در آن تعيين مي شود و نقشه ها و مشخصات مربوط به مالكيت براساس مدارك ثبتي تهيه و تنظيم مي گردد.

طرح هاي تفصيلي و تغييرات آن در صورتيكه با طرح هاي جامع مغايرت اساسي داشته باشد پس از بررسي و تصويب در شوراي استان جهت راي گيري و تصويب نهايي به شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران مي رود.

تصويب طرح هاي تفصيلي شهري و تغييرات آن در شهر به عهده كميسيون ماده 5 مي باشد كه مركب از نمايندگان وزارت مسكن و شهرسازي ، معاونت جهادكشاورزي ، وزارت نيرو ، وزارت كشور ، سرپرست سازمان حفاظت محيط زيست و شهردار تهران و يا نماينده تام الاختيار او و رئيس شوراي شهر تهران مي باشد.

اين دو طرح كاملاً لازم و ملزوم يكديگرند . طرح تفصيلي چنان كه از نام آن پيداست ، جزئياتي را شامل شده كه در طرح جامع به صورت كلي به آن پرداخته شده است . مطالعات تهيه طرح تفصيلي متعاقب طرح جامع است و در حقيقت تنظيم برنامه هاي مفصل و اقدامات جزئي و دقيق را در مناطق و محلات شهري و همچنين طراحي آن ها را بر عهده دارد . اين طرح علاوه بر اينكه تكليف تمامي قطعات زمين را به لحاظ كاربري، تراكم ساختماني و گذربندي مشخص مي كند بعنوان يك سند در دستوركار شهرداري قرار مي گيرد . در طرح جامع مسير شبكه راهها اصلي صرفاً به صورت كلي ترسيم شده درحاليكه در طرح تفصيلي مسير شبكه هاي دسترسي نيز با رعايت اصول فني و به دقت ترسيم گرديده است به سخن ديگر ، طرح هاي تفصيلي به نوعي طرح هاي جامع اما بزرگ شده در مقياس 1:2000 هستند .

راهبردها و اهداف محيط زيست در طرح هاي شهري :

-  دستيابي توسعه پايدار زيست محيطي و معيارهاي رسيدن به آن

-   تاثيرگذاري مثبت بر محيط زيست و افزايش آگاهي و ارزش گذاري نسبت به محيط زيست

-  مديريت اثرات توسعه بر طبيعت و افزايش و اقدامات در جهت حفظ و پايداري زيست محيطي

-  ملحوظ نمودن ديدگاههاي زيست محيطي و قوانين و مقررات موجود در هرگونه طرح و توسعه شهري

-  ارتقا سطح كارآمد نحوه استفاده از منابع طبيعي و كاهش اثرات مخرب استفاده ناآگاهانه

-  برقراري تعادل ميان توسعه شهري و حفاظت زيستي در چارچوب شاخص ها و محورهاي توسعه پايدار

منابع و ماخذ

1-  آيين نامه نحوه بررسي و تصويب طرح هاي توسعه و عمران محلي ، ناحيه اي ، منطقه اي ،‌ ملي و مقررات شهرسازي معماري كشور – دبيرخانه شوراي عالي شهرسازي و معماري ، 1379

2-    شهرداري ها ، سال سوم ، شماره 25 ، صفحه 42

3-  سعیدنیا ، احمد : طرح های شهری ، جلد 5 مجموعه کتاب های سبز ، انتشارات مرکز مطالعات برنامه ریزی شهری وزارت کشور ، 1378

 

پیام خبری: تصويب آیین نامه اجرائی بند الف ماده 62 قانون برنامه چهارم توسعه مصوب 10/12/87

  دولت در راستاى کاهش آلودگى هواى کلانشهرها و رسيدن به استانداردهاى جهانى در اين زمينه، تصميمات جديدى اتخاذ کرد که بر اساس آن علاوه بر تشکيل کارگروه کاهش آلودگى هوا، سازمان حفاظت محيط زيست موظف شده است نسبت به تهيه و برنامه‌ريزي به منظور تحقق استانداردهاى هواى پاک اقدام کند.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) به نقل از پايگاه اطلاع رسانى دولت، وزيران عضو کميسيون امور زير بنايي، صنعت و محيط زيست دولت بنا به پيشنهاد مشترک سازمان حفاظت محيط زيست و معاونت برنامه‌ريزى و نظارت راهبردى رياست جمهورى و وزارتخانه‌هاى نفت، صنايع و معادن، بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، راه و ترابرى و کشور، آيين‌نامه اجراى بند الف ماده (62) قانون برنامه چهارم توسعه را تصويب کردند.

(بقیه در ادامه مطالب)

ادامه نوشته

پیام خبری(صنايع سبز بخش خدماتی و صنعتی استان تهران معرفی می شوند.)

معاون اداره کل محيط زيست استان تهران گفت به منظور تشويق صنايع جهت اعمال مقررات و ضوابط زيست محيطي،صنایع سبز در بخش خدماتي و صنعتي استان معرفي مي شوند . 

داريوش گل عليزاده  در گفت و گو با خبرنگار اجتماعي ايرنا افزود: در اين راستا اسامي صنايع سبز واجد شرايط بايد تا پايان  سالجاري جمع‌بندي شده وبراي بررسي به سازمان محيط زيست اعلام شود.
وي تصريح کرد: صنايعي که کارهاي شاخصي در حوزه زيست محيطي انجام داده باشند، در هر نقطه از استان بايد پيشنهادات خود را به اداره کل محيط زيست ارايه تا پس از بررسي هاي کارشناسان صنايع برتر به سازمان حفاظت محيط زيست معرفي شوند. .
گل عليزاده اظهار داشت: اين سازمان تلاش مي کند همچون سنوات گذشته صنايعي که خدمات ارزنده‌اي را در زمينه محیط زیست انجام داده‌ باشند به عنوان "صنايع سبز " معرفي و از آنها تقدير کند.
وي تاکيد کرد: تاکنون 20 واحد صنعتي در دو بخش خدماتي چون بيمارستانها، هتل ها و در بخش صنعت، پيشنهادات خود را در خصوص فعاليت هاي خود در چارچوب رعايت ضوابط زيست محيطي به اداره کل محيط زيست استان تهران اعلام کردند.  .
به گفته معاون اداره کل محيط زيست استان تهران، مراسم انتخاب صنايع سبز هر ساله در سطح کشور توسط سازمان محيط زيست اجرا مي شود و صنايع منتخب هر استان و شهرستان در اين مراسم معرفي و از آنها تجليل به عمل مي آيد.
وي نصب و راه اندازي و اصلاح سيستم پالايش، کنترل آلودگي، رعايت ضوابط زيست محيطي را از جمله فعاليت هايي دانست که صنايع بايد در طول سال براي احراز شرايط صنايع سبز انجام دهند.
(نقل از خبرگزاری جمهوری اسلامی مورخ 21/11/87)

گزارش تصویری از قطع درختان در سالی که گذشت !

(ارائه از :  علیرضا دادونژاد ، مریم حسینیان )

     فلسفه تعریف ایام و یا هفته های نامگذاری شده به مناسبتهای مختلف در طول سال ، یادآور موضوعات مختلف برای عموم مردم است . البته تعریف روز درختکاری در15 اسفند ماه هر سال نیز از این قاعده مستثنی نمیباشد . اما چه کسی با دیدن صحنه های قطع درختان در طول سال و در مکانهای مختلف به وسعت کلانشهری چون تهران میتواند موجودی چون درخت را فراموش کند و با همین روال  شاید روزی فرا رسد که شهروندان تهرانی به نظاره خاطرات کوچه باغهای شمیران در انعکاس شیشه های رفلکس برجها و آپارتمانها بنشینند.  در این گزارش نگاهی کاملا گذرا خواهیم داشت به آنچه که در سال 87 بر درختان تهران گذشته است :

 قطع درختان درمسیر احداث اتوبوس های تندرو BRT  ( محل اجرای خط سوم )

     در سه نقطه از بزرگراه بسیج حدفاصل میدان کلاهدوز تا میدان بسیج ( سه راه افسریه ) قطع درخت صورت گرفته است. در دو نقطه هریک به طول حدوداٌ 50 متر و در بخشی دیگر از بزرگراه ( به فاصله تقریبی یک کیلومتراز میدان بسیج) قطع درختان ( ریشه کنی کامل ) ، شخم زنی در محل و تسطیح محدوده مذکور به طول حدود 200 متر مشاهده گردیده است.  

  قطع درختان در منطقه نارمک  درخیابان آیت حدفاصل چهارراه تلفنخانه و میدان هفت حوض   در گستره وسیعی صورت گرفته است . بنا به اظهارات اهالی منطقه حدود یکصد اصله درخت  ( با قدمتی 40 ساله) در این محدوده بطور شبانه قطع گردیده اند. مشاهدات کارشناسی  حاکی از پاکسازی بخش  قابل توجهی از فضای سبز حاشیه شرق خیابان آیت حدفاصل میدان هفت حوض تا خیابان دماوند و جایگزینی سریع آنها با آسفالت به منظور تردد اتوبوس های تندرو می باشد.

(بقیه در ادامه مطالب)

ادامه نوشته

بررسی فلزات سنگین و آثار زیست محیطی آن

 (ارائه مطلب از : اکبر احمدی مجد)

 بسیاری از فلزات سنگین برای انسان سمی هستند و چهار فلز جیوه، سرب، کادمیوم و آرسنیک فلزاتی هستند که به علت کاربرد گسترده و سمیت و توزیع وسیع آنها بیشترین خطرات زیست محیطی را دارند . البته هیچ یک از این عناصر هنوز به آن اندازه در محیط زیست پخش نشده تا اینکه خطری گسترده بشمار آید اما در هر حال در بعضی مناطق درسطوحی سمی یافت گردیده است . تفاوت فلزات با ترکیبات آلی سمی در این است که فلزات تخریب ناپذیرند و در محیط زیست تجمع حاصل می کنند ، چگالی فلزات سنگین بدلیل قرار گیری آنها در پائین جدول تناوبی بیشتر از سایر مواد متداول است. اگر چه فلزات سنگین را به عنوان آلاینده های آب و آلاینده های موجود در مواد غذائی تلقی می کنیم ولی باید دانست که این فلزات بطور عمده از مکانی به مکانی دیگراز طریق هوا نیز منتقل میشوند و این انتقال عموما بصورت جذب در روی ذرات صورت می گیرد . برای مثال بیش از نیمی از ورودی فلزات سنگین در دریاچه های بزرگ بدلیل رسوب کردن آنها از هوا میباشد .

 فلز سنگین کادمیوم بصورت متراکم و عنصر آزاد سمیت خاصی ندارد ولی به هر حال به شکل کاتیونی و متصل به زنجیر کوتاهی از اتمهای کربن خطرناک است و مکانیسم اثر سمی آن از نظر زیست شیمیائی ناشی از تمایل شدید کاتیون آن نسبت به گوگرد است . به این ترتیب گروههای سولفید ریل    SH (که معمولا در آنزیمهائی که سرعت واکنشهای سوخت وسازی مهم بدن را کنترل می کنند یافت می شود) به آسانی به کاتیونهای فلز سنگین یا ملکولهائیکه این فلزات را در بر دارند و بلعیده شده اند متصل می شوند . از آنجا که پیوند فلز- گوگرد حاصله بر روی آنزیم اثر می گذارد این آنزیم نمی تواند وظیفه عادی خود را انجام دهد و سلامتی انسان به خطر افتاده و گاهی به مرگ منتهی میشود .

 فلزات سنگین از سمی ترین آلاینده ها در محیط زیست بشمار می روند که از منابع مختلفی مانند مواد زائد معادن ، شیرابه اماکن دفن بهداشتی،  فاضلابهای شهری ، روانابهای شهری و فاضلابهای صنعتی متفاوت بخصوص آبکاری ،  الکترونیک و صنایع فلزی به محیط زیست تخلیه می شوند .این فلزات می توانند عوارضی نظیر مسمومیت  سرطان و اثرات ژنتیکی کوتاه مدت و بلند مدت را ایجاد نمایند .

 همچنین آلودگی خاک و آب با فلزات سنگین یکی از معضلات زیست محیطی عمده در جوامع بشری است که علاوه بر کاهش عملکرد و کیفیت محصول ، پایداری تولیدات کشاورزی را دچار مخاطره نموده و سلامتی افراد جامعه را نیز به خطر می اندازد . در این میان فلز کادمیوم دارای اهمیت ویژه ای است زیرا ریشه گیاهان به راحتی آنرا جذب می کند و سمیت آن برای گیاه تا 20 برابر سایر فلزات سنگین می باشد .

فلزات سنگین عناصر طبیعی پوسته زمین نیز بشمار میروند که آنها را نمیتوان کم کرد یا از بین برد . مقداری از آنها از طریق غذا و نوشیدن و آب وهوا وارد بدن ما میشوند . بعنوان عناصر کم مقدار Trace برخی از این عناصر مثل مس و سلنیم و روی برای حفظ متابولیسم بدن انسان ضروری اند اما در غلظتهای زیاد می توانند سبب مسمومیت شوند .

 فلزات سنگین ممکن است انباشتگی زیستی  bioaccumulate  ایجاد کنند . انباشتگی زیستی یعنی افزایش غلظت یک ماده شیمیائی در یک ارگانیسم بیولوژیکی در طی زمان در مقایسه با غلظت مواد شیمیائی در محیط . ترکیبات در موجودات زنده وقتی که سریعتر یا قبل از شکسته شدن یا دفع شدن جذب و ذخیره شوند ، انباشته شده یعنی رسوب می کنند .

 همانگونه که ذکر شد فلزات سنگین بطرق گوناگونی منتشر می شوند ، توسط زباله های صنعتی و مصرفی وارد منابع آبی شوند یا حتی توسط بارانهای اسیدی که خاک را تجزیه کرده و فلزات سنگین را داخل نهرها، دریاچه ها ، رودخانه ها و آبهای زیر زمینی آزاد نمایند .

ویژگی های عمومی فلزات سنگین عبارتند از :

1- تجمع پذیری در بافتها

2-تجزیه ناپذیری

3-مقاومت به تغییرات بیولوژیکی در محیط زیست

 که عوامل نامبرده سبب ورود آنها به چرخه حیات و زنجیره غذائی ، تجمع در بافتهای چرب و تغییر و تبدیل در بافتهای مصرف کننده می گردد .

حال عمده خطرات فلزات سنگین برای سلامتی انسان در ذیل ذکر می گردد :

همانگونه که در بالا ذکر شد فلز کادمیوم یکی از خطرناک ترین فلزات سنگین به شمار میرود که اگر به میزان بیش از حد مجاز آن وارد بدن انسان گردد باعث بیماری گرفتگی ریه ها شده و یکی از عوامل مهم بروز سرطان ریه می باشد ، همچنین پوکی استخوان نیز از عوارض دیگر این فلز در انسان و حیوان می باشد .

 از جمله فلزات سنگین می توان فلز آنتیموآن را نام برد که در رنگ مایه های باتری ، سرامیک و شیشه یافت می شود . ا مدت کوتاهی در معرض آن بودن باعث استفراغ ،تهوع و اسهال می گردد . اگرکسی مدت طولانی در معرض آن قرار داشته باشد احتمال سرطان زائی این فلز وجود دارد .

 کروم هم دیگر فلز سنگینی است که در آلیاژهای فلزی ، رنگ مایه های رنگها ، سیمان ، کاغذ ، پاک کن و مواد دیگر مورد استفاده قرار می گیرد که عمده ترین مصرف آن در فرآیند آبکاری می باشد ،قرارگیری به مدت کوتاه در معرض کروم سبب تحریک یا ایجاد زخم در پوست شده اما طولانی بودن این مساله می تواند به صدمه به کلیه ، کبد ، گردش خون و بافتهای عصبی  منجر شود .

 مس نیز از جمله فلزات سنگین  به شمار میرود که البته ماده ای ضروری برای حیات انسان است اما مقادیر بالای آن می تواند موجبات کم خونی ، صدمه به کبد و کلیه و معده و همچنین تحریک روده ها را فراهم می آورد . مس معمولا از آب آشامیدنی عبور کرده از لوله های مسی  وارد بدن انسان می گردد.

 سرب فلزی است که بیشترین اثر منفی را بر نوزاد و جنین در حال رشد دارد و همچنین آثار بیو شیمیائی منفی در همه افراد از جمله اثرات مخرب بر روی کلیه ها ، دستگاه گوارش ، روده ها ، مفاصل و سیستم تناسلی داشته و موجب وارد آمدن آسیب حاد یا مزمن به سیستم عصبی می گردد . گاها مسمومیت سربی آن قدر شدید است که رشد عصبی و روانی کودک را مختل می سازد  و مطالعات نشان داده است که در کودکان افت  IQ  تا  2  نمره  نیز امکان وقوع دارد .

 جیوه  فلزی است که غیر جامد می باشد که در باتری ها ،لامپ ها  و دماسنج ها  مورد استفاده قرار می گیرد  و همچنین در دندانپزشکی  جهت پر کردن دندان بکار میرود و در دارو سازی نیز کاربرد فراوانی دارد . بدبهی است که مشکلات ناشی از فلز جیوه در انسان از اشکال بسیار سمی آن نشات می گیرد که این اشکال عبارتند از : منو متیل جیوه  و دی متیل جیوه که بسیار سمی بوده و موجب نارسائی ها  و مشکلات عصبی می شوند  و مهمترین راه انتقال جیوه به انسان زنجیره غذائی است و نه تنفس.

 در مورد نیکل باید این مساله مد نظر قرار گیرد که  مقادیر کم این فلز برای تولید گلبولهای قرمز لازم است  اما قرار داشتن به مدت طولانی در معرض آن می تواند موجب کاهش وزن ، آسیب به قلب و کبد ،و تحریکات پوستی گردد . این فلز بیشتر بر اثر فعالیت های آبکاری ، باطری سازی و صنایع الکترونیکی به محیط زیست ما وارد می شود .

 سلنیم نیز به مقادیر کم برای انسان و حیوان لازم است اما مقادیر زیاد آن می تواند موجب آسیب به سیستم عصبی ،  خستگی بیش از اندازه و  حسا سیت (تحریک پذیری) گردد . سلنیم قابلیت انبا شته شدن در با فتهای زنده را دارا ست که در این صورت مشکلات بسیار بیشتری را برای سلامتی بوجود می آورد از جمله : کم شدن مو و شکننده شدن ناخن ، آسیب به کلیه ها و بافت کبد ، آسیب به دستگاه گردش خون  و آسیبهای جبران ناپذیر به سیستم عصبی  .

 با توجه به مطالب ذکرشده در بالا و مضرات اغلب این فلزات برای انسان  می بایست  اطلاعات بیشتری در خصوص نحوه ورود این فلزات به بدن ما  یا طرق جذب آن، تاثیرات منفی فلز بر بافتهای بدن ، هدف مورد تخریب آنها ،راههای جلوگیری از تاثیرات منفی این فلزات ، راههای کاهش تجمع یا حذف این فلزات  کسب شود که سعی می شود در این خصوص  اطلاعات مفصل تری در مطالب بعدی ارائه گردد . 

 منابع :

 1-   دکتر علی رمضانی ، سمینار شیمی فلزات سنگین ، دانشگاه زنجان

2-Water Tecnology Magazine , March 2003

قابليت هاي يك آیین نامه در راستای حفاظت از محیط زیست

 ( آیین نامه اجرائی بند دال ماده 45 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معين )

( ارائه مطلب از: محمد علیزاده  ، نیلوفر مرادی)

 مقدمه :

 بر اساس بررسی های به عمل آمده یکی از بزرگترین عوامل تاثیر گذار بر سلامت و کیفیت محیط ،  فعالیتهای متنوع صنعتی است .صنایع مختلف با هر مقیاس و با هر فرایند میتوانند بر محیط زیست اثر گذار باشند.بسیاری از صنایع تمهیداتی را برای کنترل آلودگی های احتمالی ناشی از فعالیتهای خود در نظر گرفته و با احداث سیستم های تصفیه فاضلاب ، ایجاد فضای سبز ، تعبیه فیلترهای مناسب و انجام اقدامات مدیریت پسماندهای عادی و صنعتی و همچنین برگزاری کارگاه های آموزش محیط زیست برای پرسنل کارگری و کارشناسی و حتی مدیریتی نسبت به کنترل و مدیریت  آلودگیهای احتمالی اقدام مینمایند.از طرفی علیرغم احساس مسئولیت مدیران این بخش ، بسیاری از مشکلات به علل مختلف از جمله کمبود منابع مالی لاینحل باقی مانده است.قطعا بهره مندی از محیط سالم و بدور از آلودگی ها آرزوی کلیه مدیران و مسئولین بوده و هرگونه تلاش در این راستا منطبق بر معیارهای مذهبی و اسلامی خواهد بود.خوشبختانه جهت رفع بخشی از کمبود ها و مشکلات مالی صنایع، قوانینی وضع گردیده است که میتواند در جهت حفاظت از محیط زیست مفید و موثر واقع گردد. قانون و آئین نامه های مذکور در صورت اجرای صحیح میتواند در رفع بخشی از مشکلات و معضلات زیست محیطی، صنایع را یاری نماید.در حال حاضر نیز بسیاری از صنایع با استفاده از امکانات و چارچوبهای مرتبط قانونی از این امکانات در انجام اموری که میتواند در خدمت محیط زیست باشد بهره گیری مینمایند.به عبارتی برخی از صنایع بخشی از کمبودها و نیازهای مالی خود را در اجرای اقدامات بهسازی محیط با اعمال قانون و با هماهنگی سازمان حفاظت محیط زیست  پوشش میدهند.

شرح و موارد مصرف قانون یک در هزار فروش

 بر اساس مفاد آيين نامه اجرايي بندهاي (ب) ، (ج) و (د) ماده (45) قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين (مصوب سال 73)  كارخانجات ، كارگاهها و واحدهاي صنعتي و معدني موظفند يك در هزار فروش توليدات و یا خدمات خود را در رابطه با امور مرتبط با حفاظت محیط زیست و كنترل آلودگي ها طبق مقررات هزينه نمایند.در این قانون به صراحت آمده است که : کلیه مخارج و هزينه هايي كه كارخانجات و كارگاهها و واحدهاي صنعتي و معدني در اجراي بند (د) ماده(45) قانون و مقررات اين آيين نامه به تشخيص و تحت نظر سازمان حفاظت محیط زیست هزينه گردد ، جزء هزينه هاي قابل قبول مالياتي آنان منظور خواهد شد.

 در این آئین نامه تصریح گردیده است ،كارخانجات و كارگاهها و واحدهاي صنعتي میتوانند منفرداً يا مشتركاً در چارچوب واحدهاي مستقر درشهركها و مجتمع هاي صنعتي ، در زمينه حفظ محيط زيست و جبران زيان ناشي از آلودگي ها و ايجاد فضاي سبز مشجر و جاذب آلودگي ها اقدامات زير را از محل وجوه یک در هزار فروش کالا و خدمات به عمل آورند، این اقدامات به ترتیب زیر است :

الف – انجام مطالعات و تحقيقات كاربردي جهت پيشگيري و كنترل آلودگي ناشي از فعاليت منابع آلوده كننده.

ب- تامين و نصب دستگاهها و ايستگاههاي اندازه گيري كنترل آلودگي هوا و ايجاد آزمايشگاه و سيستم هاي تصفيه فاضلاب

ج - پرداخت هزينه هاي كارشناسي و خدمات فني رفع آلودگي ها

د - ايجاد فضاي سبز مشجر در محوطه كارخانجات و كارگاهها و واحدهاي صنعتي و معدني و ساير نقاط به تشخيص سازمان

ه - برگزاري دوره هاي آموزشي و ارائه آموزش لازم در جهت ترويج مسائل مربوط به حفاظت محيط زيست و كنترل آلودگي ها و همچنين تنوير افكار عمومي و اشاعه فرهنگ زيست محيطي. بنابر این ، با توجه به هدف تعیین شده در قانون و آئین نامه مربوطه و ملاحظاتی که در تدوین و تنظیم آن مد نظر بوده است ،همچنین ازآنجا که حرکت در راستای این قانون ، کاملا با برنامه های کلان و راهبردی سازمان حفاظت محیط زیست همخوانی و انطباق دارد ، کلیه اقداماتی که از طریق واحدهای صنعتی ، معدنی و خدماتی و با استفاده از منابع مالی ذکر شده  صورت گیرد مورد حمایت این سازمان قرار خواهد گرفت. بر همین اساس  با توجه به اهمیت موضوع   و لزوم  تسهیل درنحوه  اجرا و  انجام آن  گردش کار متناسبی  تعریف گردیده است . رعایت رویه مذکور میتواند در بهره گیری سریعتر و موثر تر از منابع مالی یاد شده  مفید واقع گردد. در ادامه  روند انجام امور اداری مربوطه جهت آشنائی بیشتر مدیران و کارشناسان ذیربط واحدهای صنعتی ارائه گردیده است .

در خصوص بهره گیری مناسب از منابع مالی مورد نظر در موضوع قانون، انجام مراحل زیر پیشنهاد میگردد .

1.   اعلام رسمی موضوع  پیشنهادی به اداره کل حفاظت محیط زیست استان

2.   بررسی  موضوع پیشنهادی در کمیته ویژه اداره کل حفاظت محیط زیست

3.   صدور مجوز اجرا (در صورت تایید) و تعریف چهارچوب  نحوه اجرای پروژه پیشنهادی و یا عدم تایید

4.   شروع  به اجرای پروژه  با هماهنگی اداره حفاظت محیط زیست در صورت تایید پروژه پیشنهادی

5.   ارائه گزارش دوره ای پیشرفت کار  از طرف  واحد صنعتی  ،همچنین ارائه  صورت وضعیت  و گزارش مرحله پایانی  و  بررسی توسط  اداره حفاظت محیط زیست شهرستان و اداره کل  

6.   صدور تاییدیه  هزینه های قابل قبول  مالیاتی  پس از بررسی  نهائی توسط  کمیته مذکور بر اساس قانون

 

پیام خبری( روزانه 500 تن زباله بیمارستانی در کشور تولید می شود.)

    مدير كل محيط زيست استان تهران با بيان اين‌كه زباله‌هاي بيمارستاني كشورروزانه 500 تن است، گفت: 85 تن از زباله‌هاي بيمارستاني كشور متعلق به تهران است كه 20 درصد اين زباله‌ها عفوني است. محمد باقر صدوق در رابطه با دفع زباله‌هاي صنعتي بدون نظارت محيط زيست گفت: مسئوليت زباله‌هاي صنعتي برابر قانون با وزارت صنايع و خود واحدهاي توليدكننده پسماند است.هر شهري بايد طرح جامع پسماند داشته باشد اما متأسفانه در حال حاضر در كشور طرح جامع پسماند را نداريم ولي اخيرا در شهر تهران شروع شده ولي هنوز نهايي نشده است.
به گقته وي طبق قانون مدیریت  پسماند، مديريت اجرايي پسماندهاي صنعتي و ويژه بر عهده توليدكننده است.
مدير كل محيط زيست استان تهران در ادامه گفت: 5 نوع زباله در محيط زيست تعريف شده است كه شامل خانگي، صنعتي، بيمارستاني، كشاورزي و ويژه است. زباله‌هاي ويژه شامل زباله‌هايي هستند كه سمي يا اشتعال‌زا و قابل انفجار هستند اين دسته از زباله‌ها بايد با شرايط خاصي مديريت شوند.

وي گفت: در تهران 147 بيمارستان وجود دارد و 6400 مراكز درماني و پزشكي وجود دارد اما كل زباله‌هاي بيمارستاني در كشور 500 تن است كه 85-80 تن زباله‌ها متعلق به تهران است و معمولا 20 درصد اين زباله ها عفوني است.
صدوق افزود: 630 نوع ماده شيميايي (دارو) مختلف مصرف مي‌شود كه 300 نوع آن غيرسمي و 300 نوع آن سمي خطرناك و 30 نوع ديگر آن كم خطر است. از 147 بيمارستان 107 بيمارستان داراي دستگاه‌هاي سردكننده هستند همچنین 7 بيمارستان تهران داراي دستگاه های اتوکلاو و هيدرو كلاو هستند كه زباله‌ها را از نظر بيماري‌ها خنثي مي‌كنند.
 وي در رابطه با زباله‌هاي الكترونيكي تأكيد كرد: زباله‌هاي الكترونيكي به دليل استفاده از فلزاتي مانند جيوه هر چند اثراتشان كم است ولي مخرب است و بايد با روش هايي كه در دنيا متداول است از بين بروند.
صدوق با بيان اين‌كه مهمترين روش براي از بين بردن زباله‌هاي رايانه‌اي بازيافت است، خاطرنشان كرد: شركت‌هاي مختلفي در بخش خصوصي مكانيزمي را ايجاد مي‌كنند در كشور ما نيز تصميم گرفته شده است كه كميته‌هاي خاصي مثل كميته بازيافت محيط زيست و كميته تخصصي كه زيرنظر كارگروه ملي پسماند انجام فعاليت مي‌كنند و با اتحاديه بازيافت مكانيزمي را ايجاد كنند تا بخش خصوصي در اين زمينه فعاليت كند.
مدير كل محيط زيست استان تهران گفت: در قانون پسماند تقسيم فعاليت‌ها مشخص شده است. دفع زباله‌هاي كشاورزي با وزارت كشاورزي ، زباله‌هاي خانگي با وزارت كشور و شهرداري‌ها، زباله‌هاي صنعتي با توليدكننده و وزارت صنايع و معادن  است.

صدوق خاطرنشان كرد: قانون پسماند كه مصوب سال 84 است و اساسنامه آن نيز در سال 84 تهيه شده است هنوز روي زمين مانده است ضمن اين‌كه مراحل پيشرفت آن نیز به كندي صورت مي‌گيرد.
وي در پاسخ به اين‌كه چرا دفع زباله‌هاي صنعتي بدون نظارت سازمان محيط زيست انجام مي‌شود؟ گفت: توليدكننده‌ها و كارخانه‌دارها با گرفتن كمپرسور خودشان زباله‌هاي صنعتي را در بيابان خالي مي‌كنند ضمن اين‌كه هنوز ساز و كاري براي اين مسئله تببین نشده است.
صدوق تأكيد كرد: كار گروه‌ پسماند در اين زمينه در حال تحقيق است و كميته‌هایي تشكيل شده است تا اين موضوع را به دقت مورد بررسي قرار دهند ضمن اين‌كه اين مسئله به دليل نبود سازو كار صورت مي‌گيرد.
مدير كل محيط زيست استان تهران تصريح كرد: در حال حاضر تمامي آن‌هايي كه پسماند ويژه دارند و مشكل‌ساز هستند توسط سازمان حفاظت محيط زيست شناسايي شده اند و دستور داده‌ شده که اين پسماند‌ها را در كارخانه‌ها نگهداري كنند.
وي با اعلام اين‌كه 3 نقطه در استان تهران براي پسماند‌هاي ويژه شناسايي شده است، اظهار داشت: در مرحله واگذاري زمين است و اميدواريم تا هر چه زودتر نهايي شود. اين 3 منطقه براي دفع مواد صنعتي و ويژه در نظر گرفته شده است و تمامي مراكز تحت نظر محيط زيست هستند ضمن اين كه به طور قطع بايد ساز و كاري در اين زمينه تدوین گردد.
صدوق ادامه داد: كارخانه‌ها موظف هستند تا آماده‌سازي اين مراكز، پسماندهايشان را در داخل كارخانه‌ها نگهداري كنند؛ با آماده سازي اين مراكز مديريت اجرايي نيز صورت مي‌گيرد.

ضرورت ها و اهداف پايش لحظه ای ( آنلاین) واحدهای صنعتی

( ارايه مطلب از : سید مصطفی سرمدی و  عزيز عبدل زاده )

 امروزه هرگونه اقدامی درزمينه مکانيابی و ساماندهی صنايع رعايت دقيق ملاحظات زيست محيطی را می طلبد که اين امر خود در راستای اهداف توسعه پايدارو حفظ کيفيت عوامل محيط زندگی قرار دارد. بديهی است که اعمال مديريت زيست محيطی به ابزارهايی از قبيل :قوانين ، تحقيقات،نهادهای علمی گسترده،تشکيلات اداری و سازمانی،استانداردهای دقيق،کارشناسان خبره،آگاهی و تنوير افکار عمومی ومشارکتهای مردمی همچنين منابع مالی کافی نيازمند است.درواقع مي توان گفت:اعمال مديريت زيست محيطی مستلزم فراهم نمودن زيرساختهای علمی اقتصادی و اداری مناسب می باشد.

يکی از بزرگترين معضلات مربوط به کلانشهرها حضورو موقعيت مکانی نامناسب برخی صنايع وکارخانه ها(بخصوص صنايع بزرگ آلاينده)در فواصل دور ونزديک به محيطهای شهری می باشد که با توجه به گسترش بدون ضابطه واحدهای توليدی-صنعتی در شهرهای بزرگ و عدم کنترل بهينه آلاينده های خروجی آنها بويژه آب و هوا شاهد برهم خوردن تعادل زيست محيطی در اين محدوده هاهستيم.از یکسو باتوجه به تعداد بيشمار اين واحدها عليرغم تلاش مضاعف شناسايی ، نظارت کامل و مستمربر عملکرد اين واحدها ميسر نبوده لذا می بايست به دنبال روشهايی باشيم تا ضمن اعمال دقت کافی، پايش مستمری نيز در اين زمينه صورت پذيرد.با توجه به اهميت کنترل کيفی آلاينده ها و نقش اساسی و مهم آن در پاکيزگی و سالم نگهداشتن محيط زيست ، کشورها به اين نتيجه رسيده اند که لازم است آلاينده های زيست محيطی اعم از آلاينده های آب، هوا و خاک بصورت لحظه ای و پيوسته ، مورد پايش و تجزيه و تحليل قرار گرفته و در چارچوب برنامه های ملی ، پايش و کنترل گردند. از سوی ديگر واحدهای توليدی موظف به رعايت و اجرای مقررات و قوانين محيط زيست هستند که در صورت عدم توجه ، ابتدا تذکر و اخطاريه زيست محيطی ابلاغ ميگردد و چنانچه اقدامات لازم در جهت کنترل آلودگی انجام نداده باشند ، مطابق ماده 11 قانون و حفاظت و بهسازی محيط زيست ، اقدامات قانونی و قضايی به عمل خواهد آمد.

 -ضرورت اجرا:

به طور کلی آ لاينده های مورد نظر به دو بخش آلوده کننده های آب و هوا تقسيم می شوند که در بخش آب معمولا" پارامترهای مهمی  نظير TDS,BOD,COD,TOC PH ،  هدايت الکتريکی ،کدورت، اکسيژن محلول، به طور مستمر کنترل می شوند . ضمنا"پارامترهای ديگری از قبيل فسفات ، نيترات ، آمونياک و... نيز لازم است مستمرا" کنترل شوند . با توجه به اينکه اين پارامترها در فاضلاب های خروجی صنايع ، رودخانه ها ، آبهای سطحی و حتی در برخی از آبهای زير زمينی وجود دارند، برنامه ريزی در راستای پايش فراگير آنها از اهميت ويژه ای برخوردار می باشد.

در بخش هوا پارامترهای مهمی بطور لحظه ای سنجش و کنترل می شوند . در برخی واحدهای صنعتی تعدادی آنالايزرهای خاص مهمترند. در صنايع سيمان آنالايزر گرد و غبار از اهميت ويژه ای برخوردار است. در پالايشگاهها و پتروشيمی ها نيز عواملی از قبيل Sox,NOx,COxمهم بوده وبايد به صورت لحظه ای پايش شوند. در نتيجه در بحث پايش آلاينده های آب وهوا برنامه ريزی جهت استقرار و پياده سازی آن لاين با قابليت ارسال داده ها ، سپس پايش و آناليز داده ها به طور مستمر از طريق اتاق پايش مرکزی توسط نرم افزار مورد نياز اجتناب ناپذير است.

-اهداف:

نتايج بررسيهای اوليه از وضعيت و موقعيت کنونی پايش پارامترهای زيست محيطی در کشور ، بيانگر پايين بودن کارايی سيستم های پايش و نظارت موجود حداقل به لحاظ پيوستگی و انسجام و هم پوشی نتايج و کمبود برنامه های ستادی در جهت هماهنگی و هدفمند نمودن برنامه ها و امکانات وضع موجود می باشد. برای برون رفت از وضع موجود و افزايش قدرت نظارتی و کارايی اقدامات و تامين هدف اصلی که همانا پالايش آلاينده های زيست محيطی است ، پايش لحظه ای پيشنهاد می شود . با اين شيوه محيط زيست قادر خواهد بود در هر لحظه ضمن اطلاع از مقادير سنجش شده ، بدون حضور فيزيکی نظارت ويژه ای را بر واحدهای عمده آلاينده در سراسر حوزه استحفاظی اعمال نمايد . با استفاده از اين سامانه اطلاعات کيفيت خروجی آب و هوای واحدها با موقعيت های مختلف به طور مستمر و لحظه ای قابل دريافت و پالايش ميباشند . با بهره گیری از اين سامانه نظارت بر فاضلاب و هوای خروجی کارخانجات دقيق وسريع و بدون حضور بازرس وکارشناس در محيط کارخانه انجام می شود. واحدهای آلاينده به صورت مستقيم و لحظه ای از اداره کنترل خواهند شد و صنايعی که به هر دليلی ايجاد آلودگی می نمايند اخطار گرفته و با آنها برخورد خواهد شد. اين امر نقش بسزايی در کنترل مستمر واحدها خواهد داشت . بدينوسيله همگام با ايجاد و توسعه صنايع ، نظارت و کنترل آلاينده های زيست محيطی بر اساس سياستها و وظايف محوله به انجام خواهد رسيد . به طور خلاصه هدفهای زير از نتایج قابل ذکر اجرای طرح مزبور می باشد:

-ارتقاءسيستم های نظارتی محيط زيست

- افزايش کارايی و اثر بخشی برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت نظارتی محيط زيست

- تشخيص زمانها و موقعيتهای بحرانی وهشدار اقدامات پيشگيرانه و حتی آلارم دهی به صورت اتوماتيک

- تعيين روند تغييرات غلظت آلوده کننده ها

-مزيت و کارايی:

1-سرعت بالا و تکرار زياد اطلاعات

2-به روز بودن اطلاعات

3-هزينه عملياتی و راهبری بسيار پايين

4-کاهش خطاهای انسانی ناشی از حمل ونفل نمونه و تست آن

5-کنترل مراحل و فرايندها

6-انتقال اطلاعات به روشهای تله متری

7-کاهش هزينه های نيروی انسانی

8-کاهش هزينه های استفاده از معرف های شيميايی

-روشهای اجرا:

1-اگر اطلاعات از محل اندازه گيری واحد صنعتی (مجهز به آنالايزرهای آن لاين) به اداره بواسطه ارتباط تلفنی باشد: پس از آناليز آب يا هوای خروجی ،اطلاعات با يک خط تلفن وپس از نصب نرم افزار مربوطه توسط اپراتور قابل بهره برداری است.

2-در صورت اتصال به شبکه داخلی صرفا با يک دستگاه آی پی کد و خط اينترنت ميتوان اطلاعات صنعت مذکور را دريافت نمود.در اين روش محيط زيست ضمن کاهش هزينه قابليت دسترسی آسان به اطلاعات را خواهد داشت.

تصوير دتكتور بخار خروجي از الكتروفيلتر در واحد هفتم سيمان تهران

پیام خبری( پایش بیمارستان ها)

 گسترش شهرتهران وافزایش جمعیت ،سرعت روند ایجاد مراکز درمانی از جمله بیمارستانهای عمومی  وتخصصی ،مراکز بهداشتی ودرمانی ،کلینیک ها وپلی کلینیک ها  و.... را به سرعت افزایش داده است.همچنین افزایش جمعیت وبه تبع آن  افزایش تعداد بیماران ،پیشرفت علم پزشکی ودارویی و مصرف بالای دارو ، مصرف داروهای جدید وپیچیده   باعث تغییر در کیفیت و ویژگی فاضلابهای بیمارستانی گردیده است شينا انصاري معاون  اداره کل و رئیس حفاظت محیط زیست شهر تهران با اعلام این مطلب افزود:

  اداره محیط زیست تهران بر اساس رسالت قانونی خود از زمان تاسیس تا به امروز موضوع احداث سیستم تصفیه فاضلاب بیمارستانی را در راس کارهای خود قرار داده بطوریکه تا کنون  148 بیمارستان در تهران ( مشتمل بر 68 بیمارستان خصوصی و خیریه و 80 مورد دولتی و تامین اجتماعی ) تحت پایش زیست محیطی قرار گرفتند که از این تعداد106  بیمارستان  دارای سیستم تصفیه فاضلاب می باشند وعملکرد این سیستم ها بصورت  دوره ای  از سوی محیط زیست نمونه برداری وسنجش می شود همچنین10بیمارستان در حال احداث     و 32 مورد نیز فاقد سیستم تصفیه فاضلاب می باشند که 27 مورد مربوط به بیمارستانهای دولتی و 5 مورد بیمارستان خصوصی وخیریه هستند .

رئیس اداره حفاظت محیط زیست تهران عمده معضلات در خصوص عدم احداث سیستم تصفیه فاضلاب  در بیمارستانهای فاقد سیستم را عدم تخصیص اعتباروبودجه لازم برای رفع آلودگی ، در اولویت قرار ندادن موضوع رفع آلودگی در برنامه ریزیهای صورت گرفته   در این مراکز  ،مشکل استفاده از جیوه در مراکز بهداشتی  درمانی  به عنوان یک فاکتور بسیار خطرناک  و آلاینده   وعدم تمایل در حذف این فلز سنگین برشمرد و اظهار داشت  در حال حاضر  تعداد بیمارستانهای  دولتی دارای سیستم تصفیه فاضلاب به تفکیک دانشگاههای علوم پزشکی تهران   ، شهید بهشتی و ایران به ترتیب11  ، 6 و 9 بیمارستان می باشد.

كلياتي درخصوص پسماندها

(ارائه مطلب از : فاطمه اکبرپور)

پسماند عبارتست از مواد جامع و مايع(غير از فاضلاب) كه به طور مستقيم يا غير مستقيم حاصل فعاليت انسان بوده و از نظر توليد كننده زائد تلقي مي شود.

پسماند عبارتست از هر آنچه كه در طول فرآيند توليد به غير از محصول به عنوان محصول جانبي بدست مي آيد و قابل بازيافت و استفاده واحد توليد نمي باشد و غالبا" به دور ريخته مي شود (يا مورد استفاده واحدهاي توليدي ديگر قرار مي گيرد).

پسماندها به پنج گروه تقسيم مي شوند:

1- پسماندهاي عادي: به كليه پسماندهائي گفته مي شود كه به صورت معمول از فعاليتهاي روزمره انسانها در شهرها،روستاها و خارج از آنها توليد مي شود. از قبيل زباله هاي خانگي و نخاله هاي ساختماني

2- پسماندهاي پزشكي: به پسماندهاي عفوني و زيان آور ناشي از بيمارستانها،مركز بهداشتي،درماني،آزمايشگاههاي تشخيص طبي و ساير مراكز مشابه گفته مي شود. ساير پسماندهاي خطرناك بيمارستاني از شمول اين تعريف خارج است.

3- پسماندهاي ويژه: به كليه پسماندهائي گفته مي شود كه به دلايل بالا بودن حداقل يكي از خواص خطرناك از قبيل سميت،بيماري زائي،قابليت انفجار يا اشتعال،خورندگي و مشابه آن به مراقبت ويژه نياز داشته باشد و آن دسته از پسماندهاي پزشكي و نيز بخشي از پسماندهاي عادي،صنعتي،كشاورزي كه نياز به مديريت خاص دارند.

4- پسماندهاي كشاورزي: به پسماندهاي ناشي از فعاليتهاي توليدي در بخش كشاورزي گفته مي شود از قبيل فضولات،لاشه حيوانات(دام و طيور و آبزيان) محصولات كشاورزي فاسد يا غير قابل مصرف.

5- پسماندهاي صنعتي: به كليه پسماندهاي ناشي از فعاليتهاي صنعتي و معدني و پسماندهاي پالايشگاهي صنايع گاز،نفت،پتروشيمي و نيروگاهي و امثال آن گفته مي شود. از قبيل براده ها،سرريز ها و لجنهاي صنعتي.

(بقیه در ادامه مطالب)

ادامه نوشته

منابع ثابت و آلودگی هوا

 ( ارائه مطلب از : شینا انصاری )

 بخشی از آلودگی هوای شهر تهران ناشی از منابع ثابت آلودگی است. گرچه سهم این بخش در قیاس با منابع متحرک همچون خودروها و موتورسیکلت ها ناچیز است  لیکن در شرایط پایداری جوی و اینورژن ،  لزوم توجه به این دسته از منابع آلودگی بیش از پیش احساس می گردد.

منابع ثابت آلودگی هوا مشتمل بر کارخانجات و کارگاهها ، وسايل گرمایش خانگی و تجاری و منابع متفرقه همچون سوزاندن ضایعات می باشند .

بر اساس آمار تحقیقی منتشر گردیده از سوی جایکا  International Cooporation Agency)   ( Japan  ،  در سال 1382سهم منابع ثابت در آلودگی هوای شهر تهران 8/28 درصد اعلام شده است .

هرچند به نظر می رسد که  سهم آلودگی منابع ثابت با توجه به کثرت منابع متحرک در سالیان اخیر و با لحاظ برخی اقدامات کنترلی صورت گرفته در جهت رفع آلودگی هوا در واحدهای صنعتی تولیدی و خدماتی تقلیل یافته باشد ، لیکن با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی کلانشهر تهران و محاط گردیدن آن توسط ارتفاعات بخش شمالی که تهران را به دهلیزی عمیق  ، صرفاٌ با یک مسیر ورودی هوا  از سمت غرب این کلانشهر بدل کرده است ،  استقرار وفعالیت عمده واحدهای صنعتی و تولیدی بزرگ کشور درپهنه غربی و دقیقاٌ در مسیر جریان ورودی هوا   درصورت عدم رعایت ملاحظات محیط زیست در خصوص کنترل آلودگی هوا از سوی صنایع مستقر ، موجبات پراکنش و هدایت آلودگی های منتشره  به مناطق درونی شهر تهران و تبدیل این دهلیز به انبانی مملو از آلاینده های محیطی  می گردد .

بر همین اساس محور هفتم در برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران به کنترل منابع ثابت اختصاص یافته است و چهار پروژه درذیل آن  مشخص و منظور گردیده است. ضمن آنکه با توجه به ضرورت پایش محیط زیست منابع ثابت آلودگی ها ، محور هشتم  با عنوان پایش مشتمل بر دو بخش پایش سلامت وپایش زیست محیطی به محورهای قبلی برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران افزوده شده است وپروژه هایی همچون گسترش و تجهیز واحدهای گشت سیار محیط زیست ، ایجاد مرکز پایش زیست محیطی لحظه ای و تجهیز  دودکش واحدهای بزرگ صنعتی و تولیدی تهران به سیستم لحظه ای با مسئولیت سازمان های موثر در ایجاد و یا کاهش آلودگی ها در این محورتعریف گردیده است.

 این در حالیست که علیرغم انجام برخی اقدامات و فعالیت ها در خصوص کنترل منابع ثابت و پایش محیط زیست در واحدهای صنعتی و تولیدی همچون  نصب و بهینه سازی فيلتراسيون، اسکرابر ، بهينه سازی ماشين آلات ، تعطيلی بخش های آلاينده ، تغيير در فرايند توليد ، جايگزينی خطوط فرسوده با خطوط  واجد تکنولوژی روز و انتقال واحدهاي با ماهيت آلايندگي به خارج از محدوده مسكوني  از سوی اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران ، دستیابی به دستاوردهای قابل قبول در این دو محور مستلزم تعامل وهمکاری همه ی ارکان اثرگذار در ایجاد آلودگی های منتشره ،  بالاخص صنایع می باشد.

تغيير نگرش موجود در خصوص در سی سی یو قراردادن صنعت و محدود نمودن آن در صورت اعمال پایش لحظه ای خروجی هوا در واحدهای بزرگ ، می تواند موجبات دغدغه و حساسیت  بیشتر در صاحبان صنایع جهت کنترل آلودگی های مقطعی و ادواری  ،  ممانعت از ایجاد آلودگی در خارج از زمان پایش فیزیکی محیط زیست  بویژه در هنگام شب و نهایتاٌ شفافیت عملکرد را فراهم سازد.

نكته ی دیگر قابل اشاره در خصوص منابع ثابت آلودگی هوا  ، روند افزایشی استفاده از سوخت های فسیلی میان تقطیر ( نفت ، گازوییل و..... ) در مصارف گرمایشی و نیز در بخش های صنعتی و تجاری در فصل سرما و اوقات پایداری جوی می باشد ، که متاسفانه کمتر به این موضوع پرداخته شده و با توجه به همزمانی حذف گاز مصرفی و جایگزینی سوخت های فسیلی  با  مواقع اوج آلودگی  ، به نقش تشدید کننده وسایل گرمایشی به عنوان یکی دیگر از منابع ثابت آلودگی هوا اغلب به دیده اغماض نگریسته شده است .

از این روبه نظر می رسد بازاندیشی درباره تاثیر منابع ثابت  در ایجاد آلودگی هوا نیازمند همسویی دیدگاه ها و عملکرد بخش های اثرگذار در راستای  تقلیل معضلات مبتلابه در این امر ، همچون همکاری هرچه بیشتر صنعت در کنترل آلودگی های ایجادی ، فراهم نمودن تمهیدات لازم جهت دسترسی صنعت و خدمات به سوخت مناسب علی الخصوص در زمان های پیک آلودگی ، ممانعت جدی از بارگذاری بیشترصنایع  درتهران و تسریع در انتقال صنایع  آلاینده و...  می باشد .

  بی شک عنایت بیشتر به نقش موثر و غير قابل اجتناب منابع ثابت و تببین ساز و کارهای شدید کنترلی  در مقابله با عوامل ایجاد کننده آلودگی  از طریق این منابع ، حتی در شکل سوزاندن ضایعات در  حاشیه و پیرامون شهرمی تواند نقطه قوتی در کاهش سهم این منابع در ایجاد آلودگی  و به تبع آن سیر نزولی آلودگی هوا در روزهای پیش روی پایتخت باشد.

  ( نقل از روزنامه همشهری مورخ 26/11/87 )   

 

برگزاری کارگاه های آموزشی مسائل زیست محیطی به مربیان بهداشت مدارس در محل اداره حفاظت محیط زیست شهرست

 ( ارائه مطلب از : فروغ جیرانی )

 در آستانه هزاره سوم میلادی دغدغه اصلی کشورها بروز معضلات محیط زیست ورشد فراینده آن است ، انسان به عنوان عامل تاثیر گذار و قربانی این بحران به شمار می رود ،  از همین رو اصلاح روند فعلی تخریب منابع طبیعی به اعتقاد عموم صاحب نظران و اندیشمندان حوزه محیط زیست در گرو اصلاح آموزه های انسان و تغییر در نگرش ، بینش و دانش انسانها نسبت به سرنوشت خود و محیط پیرامونشان می باشد.

متاسفانه باید گفت به رغم تلاش هایی که تاکنون در راستای آموزش و فرهنگ سازی محیط زیست به منظور نهادینه نمودن آموزش های زیست محیطی صورت گرفته است دستاوردها هنوز محدود و ناکافی بنظر می رسند.

از اینرو و با توجه به این ضرورت ، اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران برآن شد تا با برگزاری یک سلسله دوره های آموزشی مفاهیم محیط زیست برای مربیان بهداشت و سلامت آموزش و پرورش به افزایش دانش زیست محیطی در مدارس و ارتقای فرهنگ محیط زیست در بین دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی اقدام نماید.

بدون شک در کشور ما که نسل جوان درصد بالایی از جمعیت را تشکیل می دهند آموزشهای محیط زیست می تواند تاثیر قابل توجهی در تقویت فرهنگ محیط زیست و رسیدن به اهداف توسعه پایدار داشته باشد .  برهمین اساس آشنایی دانش آموزان با علوم زیست محیطی در مقاطع مختلف تحصیلی می توان روحیه سازگاری و حفاظت از منابع طبیعی را در آنها درونی نموده ، حس مسئولیت پذیری را در آنان افزایش دهد.

شرح برنامه

با توجه به جایگاه ارزشمند سازمان آموزش و پرورش در انتقال مفاهیم محیط زیست با اعمال راهبردهای مبتنی برجلب مشارکت و تغییر رفتار در دانش آموزان ، دو دوره آموزشی تحت عنوان آشنائی با مبانی محیط زیست در تاریخ 16/10/87 و 6/11/87 در محل اداره حفاظت محیط زیست شهرستان برگزار گردید. بی شک اجرای این دوره های آموزشی  و استمرار آنها می تواند نقش موثری را جهت افزایش ارتباط کانون های علمی و پژوهشی با مراکز آموزشی فراهم نموده ، شرایطی را ایجاد نماید تا موضوعات تخصصی در قالب مطالب قابل فهم در اختیار دانش آموزان به عنوان مخاطبین ویژه دوره های موصوف قرار گیرد .

سرفصلهای ارائه شده در این دوره های آموزشی ، جهت ارائه به مربیان بهداشت و سلامت آموزش و پرورش به عنوان جامعه هدف (  (Target  Group، به ترتیب زیر مي باشد :

1.    مبانی محیط زیست

2.    آلودگی هوا شامل (تعاریف، تاریخچه آلودگی هوا ، گازهای آلاینده و اثرات هر یک ، پدیده مه دود فتوشیمیائی ، پدیده گرم شدن زمین ، تخریب لایه ازن و  .....)

3.    آلودگی منابع آب ( فاضلابها ، نحوه تصفیه فاضلابها و ....)

4.    پسماندهای ویژه

5.    قوانین و مقررات محیط زیست

6.    مدیریت پسماندها

خوشبختانه برنامه های آموزشی موصوف براساس برنامه زمانبندی  پیش بینی شده از توسط مدرسین دوره همراه با پخش فیلمهای مستند در خصوص مباحث تئوریک برگزار و مورد استقبال مدعوین قرار گرفت .  

 بخشی از این دوره نیز، به طرح سوالات مدعوین دوره آموزشی و اظهار نظر در خصوص مباحث مهم محیط زیست اختصاص یافت.