(ارائه مطلب از : شینا انصاری)
اکنون که در تحولی دیگر ، مقرر گشته که ردای ریاست بر سازمان متولی محیط زیست کشور ، بر اندام مدیری جدید پوشانده شود ، که سوابق اجرائی اش او را مجرب در اعمال مدیریت ، هدایت و ایجاد تعامل مقتدرانه با دیگر نهادها و دستگاهها می شناساند ، بارقه ای از امید در دل دوستداران محیط زیست کشور و بیشترازهمه اعضای خانواده سازمان حفاظت محیط زیست نشسته است ، پرسنل خدومی که در طی این سالیان ، رنج محرومیت ناشی از کمبودها را با زخم دشنه منتقدان توامان ، با گوشت و پوست خود احساس نمودند.
اینک ضمن خوشامدگویی به ریاست جدید سازمان ، حسب احساس وظیفه برآن شدم تا از دیدگاه یک کارشناس سازمان ، مواردی را با ایشان در میان گذارم نکاتی که می تواند دل گفته همه کسانی باشد که با آغاز دوره جدید ریاست سازمان ، در خود انگیزه ی جدید برای پویش و حرکت در مسیر رشد و تعالی سازمان حفاظت محیط زیست یافته اند . لذا می خواهم به صورت خلاصه و فهرست وار از ریاست جدید سازمان تقاضا کنم که در همین ابتدای راه و شروع حرکت ، در برنامه ریزی ها و اقداماتی که به منصه ظهور خواهد رسید ، نگاه خود را به زمینه های زیر معطوف سازند .
- توجه به نیروهای بدنه سازمان و بکارگیری آنها در سطوح مختلف کارشناسی - مدیریتی ، متأسفانه همواره شاهد بوده ایم که با شروع دوره هر یک از رؤسای سازمان ، نیروهائی از بیرون به مجموعه اضافه گردیده و سکان مدیریت بخشهای مختلف سازمان را بر عهده گرفته اند ، این رفت و آمد پرشتاب میهمانان و بی اعتنایی به صاحبان خانه ـ خاصه در سالیان اخیر- موجب دل آزردگی و بی انگیزگی کارکنان و کارشناسان باسابقه درون سازمان گردیده است ، ضمن آنکه پس از مدتی این میهمانان به جایگاه سازمانی اولیه خود بازگشته اند و در این میان فقط وقت ، انرژی و منابع مالی که می بایست صرف آموزش و ارتقاء سطح علمی و تخصصی نیروهای اصلی سازمان می شده هدر رفته است .
- اهمیت بخشیدن به موضوع آموزش ، چه در حوزه های تخصصی بین کارکنان و کارشناسان سازمان و چه در حوزه های عمومی به منظور افزایش سطح آگاهیهای جامعه ، که این هر دو اگر چه در سالیان اخیر مورد توجه بوده است ، اما تا سطح مطلوب و مقبول فاصله ها بسیار است . اگر قرار بر مشارکت آحاد مردم در این حیطه است ، گام ابتدائی آگاهی بخشیدن به مردم در شناخت مسائل و موضوعات مبتلا به محیط زیست و راههای مرتفع سازی این مسائل و مشکلات است . در واقع می توان گفت چالش های اساسي محيط زيست عمدتاٌ ناشي از شقاق موجود بين مردم و محيط پيرامونشان و فقدان شناخت عمومي نسبت به معضلات زيست محيطي و تبعات سوء ناشی از آن مي باشد كه سرانجام محتوم آن چيزي جز اشاعه بي اعتنايي به محيط هاي طبيعي و مصنوع و همچنین افزايش روند آلودگي ها نخواهد بود .
- رسیدگی به وضعیت درآمدی نیروهای انسانی سازمان ، متاسفانه پرسنل سازمان از نظر مالی و درآمدی جایگاه شایسته خود را ندارند . در این بین بویژه بایستی به محیط بانان عزیزی اشاره نمود که در شرایط نامناسب اقلیمی و دور از خانواده ، در مواجهه با سخت ترین شرایط یکی از اصلی ترین وظایف سازمان را که همانا حفظ و حراست از طبیعت شکننده و آسیب پذیر سرزمینمان است بر عهده دارند و در عین حال از حداقل امکانات درآمدی ومعیشتی برخوردارند . توجه به این قشر از نیروهای انسانی سازمان بسیار حائز اهمیت است ، ضمن آنکه حفظ شأن و اقتدار آنها و حمایت از آنها در مقابل تخریب گران و متخلفان نیز امری است قابل تامل که بایستی مورد توجه خاص قرار گیرد .
- ارتقاء کیفی و کمی در حوزه های تحقیقاتی و پژوهشی ، از آنجا که وظیفه اصلی سازمان مباحث نظارتی است ، لذا ایجاد تحرک و پویایی بیشتر در حیطه های نرم افزاری در زمینه حفظ محیط زیست امری اساسی می باشد و این محقق نمی گردد مگر با ارج نهادن به مباحث تحقیقاتی و پژوهشی بوجه مطلوب و درست آن و نه به شکلی که بصورت صوری و نمایشی از آن شاهدیم . تحقیق و پژوهش در زمینه های مختلف و ایجاد بسترهای مناسب نرم افزاری به یقین در دستیابی به راهها و روشهای مؤثر در برخورد با عوامل تخریبی محیط زیست و راهکارهای ایجابی در اعتلای مباحث زیست محیطی کمک خواهد نمود .
- ایجاد هماهنگی فیمابین توسعه و حفاظت محیط زیست ، فرآیند توسعه یافتگی و ایجاد زیرساختهای اساسی و بنیادی برای تحقق آن امری است اجتناب ناپذیر، اینکه راهکارهائی مورد جستجو و دستیابی باشد که بین این دو مقوله مهم تعادل ایجاد نموده و توسعه را در وضعیت مناسب محقق سازد اساس و بنیان کار خواهد بود . اگر محيط زيست به عنوان يك مساله محوري در توسعه لحاظ شود ، توسعه در تضاد با محيط زيست قرار نمی گیرد ، به قول معروف قطار محيط زيست را نمي شود با يك واگن و آن هم فقط واگن محيط زيست پيش برد بلکه بايد تمام واگن هاي توسعه را در پشت سرواگن محيط زيست قرارداد که اگر اینگونه شود برنامه هاي زيست محيطي قابليت اجرا پيدا مي كنند و درغير اينصورت صرفاٌ يك درگيري فرسايشي به وجود خواهد آمد . یکی از ابزارهای کار در این خصوص اهمیت بخشیدن به ارزیابی زیست محیطی در پروژه های عمراني و توسعه ای كشور است ، موضوعی که اکنون به صورت رفع تکلیف درآمده و فاقد بن مایه های اصلی است که برای آن در قوانین منظور گردیده است .
ارزيابي زيست محيطي كليد موفقيت كشورهاي توسعه يافته است و كشور ما هم اگر بخواهد با حداقل هزينه بهداشتي و زيست محيطي به توسعه اقتصادي اجتماعي برسد راهي جز اجراي ارزيابي و مطالعات توجيه زيست محيطي و حتي انجام ارزيابي زيست محيطي استراتژيك كه هريك در قانون برنامه چهارم توسعه كشور نیز گنجانده شده ندارد.
- از مهمترین اقداماتی که در سازمان بایستی به جد مورد توجه قرار گیرد ، ارتقاء سطح اعتبارات سازمان اعم از اعتبارات جاری و اعتبارات عمرانی و تملک سرمایه ای است . به گواه بودجه سازمان در همه سالیان اخیر ، همواره سازمان حفاظت محیط زیست از اعتباراتی نازل و محدود در مقایسه با اعتبارات دیگر دستگاهها و سازمانها برخوردار بوده ، به وجهی که این قلت منابع همواره برنامه های سازمان را با مشکل عدم انجام مواجه ساخته است. محدود بودن بودجه و اعتبارات باعث گردیده که جدا از عدم امکان توجه و دستگیری مالی نیروهای سازمان ، امکانات مناسب سخت افزاری و نرم افزاری لازم جهت ایفای وظایف قانونی محوله نیز قابل تهیه نباشد . ضمن آنکه بواسطه همین قلت منابع ، توزیع اعتبارات بین بخشهای مختلف از یک سو و بین استانهای کشور از سوی دیگر همواره با مشکل و مانع روبرو باشد . توجه ویژه به ارتقاء و افزایش سطح اعتبارات سازمان ، یکی از بنیادی ترین اقداماتی است که مرتفع سازی این مشکل کمک مهمی به تحقق دیگر نیازها خواهد نمود .
باری آنچه که گفته شد سخنانی بود که درد دل جمع کثیری از نیروهای خدوم و تلاشگر و دلسوز سازمان است و امیدوارم بر دل نشیند . از اینرو اینگونه بنظر می رسد که اگر ریاست جدید سازمان بتواند در بخشهای اساسی و زیربنائی اشاره شده اقدامات لازم و درخور را محقق سازند ، بی گمان باقیات الصالحاتی از خود در این سازمان برای همیشه باقی خواهند گذاشت . باشد که چنین گردد .
