(ارائه مطلب از: سكينه مهتدي)

ارمغان ناخواسته زندگی مدرن برای بشر پدیده ای است که پیامد تولید محصولات گوناگون در کشورهای توسعه یافته و صادرات آن به کشورهای توسعه نیافته می باشد و در نتیجه باقی ماندن محصولاتی که عمر آنها پایان یافته است خود هزینه ای بیشتر از اصل هزینه بهره برداری را شامل می شود . با گذشت زمان و رشد تکنولولژی و ساخت محصولات گوناگون که حاصل بهره گیری کم بهره از مواد طبیعی و عدم باز گردانی مطلوب آن به چرخه طبیعی می باشد ما را دچار مشکل نموده است . یکی از انواع این پسماندها مواد زائد حاصل از دستگاههای الکترونیکی است که در نوشته ذیل مختصری به آن اشاره می گردد :

 تعریف پسماندهای الکترونیکی : به پسماندهای ویژه ای گفته می شود که غالب قطعات اصلی آنها شامل خازن ، ترانزیستور، آی سی ، مدارات الکترونیکی ، قطعات کاتدی و آندی و از این قبیل می باشد.

 انواع تجهیزات و وسایل مولد پسماند الکترونیکی :

 صوتی و تصویری : حاوی مقادیری پلاستیک ، سرب ، مس ، آلومینیوم ،آهن و فلزات سنگین ( کادمیوم ، جیوه ، آرسنیک ) می باشد.تلویزیون و تجهیزات ضمیمه آن ؛ یکی از منابع سرب تا میزان 8 پوند به ازای هر تلویزیون 27 اینچ در شیشه آن می باشد. رادیو ؛ از سال 1957 با ساخته شدن رادیوهای ژاپنی تی آر 63 که وارد بازار آمریکا شدند با بدنه پلاستیکی بسیار شکننده اولین بار بود که مسئله پسماندهای الکترونیکی مطرح شد.

 دستگاه تلفن همراه و ثابت و تجهیزات مخابراتی : این مواد حاوی پلاستیک ، سرب ،پلاتین ، نقره ، مس وآلومینیوم می باشند و همچنین مقادیر کمی طلا دارند در ضمن از هر تن سنگ معدن 20-30 گرم طلا استخراج می شود در صورتی که از هر تن پسماند موبایل می توان 150-300 گرم طلا بدست آورد .

رایانه و قطعات جانبی آن : از سال 1370 با جایگزینی ویندوز بجای داس و عامل ارتباط مردمی اینترنت استفاده از رایانه بطور جدی مورد توجه قرار گرفت  و تعداد کاربران رایانه در ایران به 10 هزار نفر رسید ، تعداد این کاربران در سال 1382 حدود 5/1میلیون نفر بود که پیش بینی می شود تا سال 1400 به حدود 5/8 میلیون نفر برسد که در آن صورت با معضلی به نام پسماندهای رایانه ای مواجه هستیم . در ضمن 85% تولید کنندگان این نوع پسماندها ارگانها و سازمانهای دولتی هستند که بجای یافتن راهکاری برای این مشکل اقدام به انبار کردن آنها نموده اند . عمر مفید یک رایانه درکشورهای اروپایی و آمریکایی 3 سال و در کشورهای در حال توسعه مانند ایران 5 سال تخمین زده شده است که به ازای هرنفر باید حدود 4 کیلوگرم پسماند الکترونیکی بازیافت شود تا با خطرات زیست محیطی مواجه نشویم .

                                                  (بقيه در ادامه مطلب)