شرایط عضویت درکتابخانه اداره محیط زیست شهرستان تهران

 (ارائه مطلب از : ندا زهرابی)

کتابخانه اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران واقع در میدان هفت تیر ، ابتدای خیابان قائم مقام فراهانی فعالیت خود را در امر اطلاع رسانی و در دسترس قراردادن کتب موجود از بهمن ماه سال 1387 به طور جدی شروع کرده است . این کتابخانه ظرفیت پذیرش 20 نفر جهت کتابخوانی را دارد .

عناوین کتابهای موجود در کتابخانه :

محیط زیست ( انسانی و طبیعی) ، گیاه شناسی ،زیست شناسی ، ژنتیک ، زمین شناسی و معدن ،  خاک شناسی ، تاریخ و جغرافیا ، کامپیوتر و اینترنت ، مدیریت و جامعه شناسی ، اقتصاد و صنعت داستانی ، ادبی و آموزشی ، فرهنگ نامه های فارسی و لاتین ، حشره شناسی ،جانور شناسی ، ماهیها و پرندگان ، سیاسی و حقوقی ، کشاورزی و باغبانی ، مرتع و دامداری ، آبیاری ، دینی و مذهبی ، ریاضیات ، آمار و ستاره شناسی وکتابهای لاتین در زمینه محیط زیست

شرایط عضویت :

1-    تکمیل فرم عضویت و دریافت شماره عضویت.

2-    ارائه کارت ملی و یا شناسنامه و یا گواهینامه معتبر.

3-    عضویت به صورت رایگان می باشد .

4-    حداکثر کتب قابل امانت گیری 5 جلد و به مدت 15 روز می باشد .

5-    استفاده از کتب مرجع ولاتین  فقط در کتابخانه مجاز می باشد .

آمار کتابهای موجود در کتابخانه :

ردیف	موضوع	تعداد عنوان	تعداد جلد
1	محیط زیست	452	1100
2	گیاه شناسی – زیست شناسی – ژنتیک	137	259
3	زمین شناسی –معدن –خاک شناسی	178	353
4	تاریخ و جغرافیا	147	271
5	کامپیوتر واینترنت	43	61
6	جامعه شناسی- اقتصاد – صنعت	182	296
7	داستانی –ادبی – آموزشی	390	506
8	فرهنگ نامه های فارسی و لاتین	67	110
9	حشره شناسی-پرندگان –ماهیها-جانورشناسی	157	340
10	سیاسی و حقوقی	140	222
11	کشاورزی – باغبانی – مرتع – دامداری	208	417
12	دینی و مذهبی	212	323
13	شیمی و فیزیک	27	47
14	کتابهای لاتین	63	64
15	ریاضیات – آمار و ستاره شناسی	104	115
16	آبیاری	46	82

 درمجموع تعداد 2553 عنوان کتاب مختلف در 4566 جلد در کتابخانه موجود می باشد .

وقتی به آلودگی عادت می کنیم !

( ارائه مطلب از : شینا انصاری )

 سرج چرمایف و کریستوفر الکساندر در کتاب خود به نام " عرصه های زندگی جمعی و زندگی خصوصی" ، از اتومبیل و سر و صدا  با عنوان دشمن های شماره یک و دو شهرها و جوامع انسانی نام برده اند. 

امروزه زندگی در کلانشهرهایی چون تهران و تحمل آلودگی های متاثر از خودرو و صوت ، تأییدی است بر مدعای فوق ؛ در واقع زندگی در شهرهای بزرگ عموماٌ به لحاظ کیفیت مطلوبیت ندارند ، اما توان انطباق پذیری انسان است  که  شرایط را برای وی تحمل پذیر می سازد . اینکه انسان می تواند محیط هایی را به وجود آورد و سپس با آن انطباق حاصل کند ، به این معنی نیست که این محیط ها ضرورتاٌ محیط های مطلوبی هستند. به عبارت دیگر ما با انطباق پذیری تدریجی دچار خطای دریافت می گردیم و شرایطی را پذیرا می شویم که در درازمدت  برای حیات طبیعی ما نابودکننده است.

رشد سریع شهرهای کشور و افزایش جمعیت در این مراکز زیستی ، ویژگی هایی را برای آنها به وجود آورده است . از جمله این مشخصه ها و خصایص می توان انواع   آلودگی های زیست محیطی بالاخص آلودگی هوا و صدا ، عدم بهره مندی از سیستم حمل و نقل عمومی کارآمد ، وابستگی شدید به اتومبیل های شخصی ، افزایش تعداد و مدت سفرهای روزانه و حجم بالای تردد و ترافیک های سنگین را نام برد .

در واقع می توان گفت در وجود و ماهیت کلانشهرها تناقضی موجود است ، بدین معنی که رشد سریع و تراکم جمعیت و ابعاد شهر از یک سو بیانگر تسلط آدمی بر روش های بهره وری از کره ی خاکی است و از سوی دیگر همین وسعت و جمعیت بیش از اندازه که در ظاهر نشانی از تسلط موفقیت آمیز انسان شهرنشین دارد ، اغلب محیطی برای آدمی فراهم می نماید که برای زندگی او مناسب نیست .

در عین حال ممکن است توان انطباق پذیری انسان با محیط پیرامونی اش مثبت ارزیابی گردد و تصور شود که بدین ترتیب انسان قادر خواهد بود در شرایط سخت محیطی نیز به حیات خود ادامه دهد ، اما بایستی بین زندگی در محیط مطلوب و محیط تحمل پذیر تفاوت قائل شد ، در حقیقت محیط تحمل پذیر به هیچ وجه مطلوب نیست بلکه این انسان است که با انعطاف از خود ، در مواجهه با شرایط محیطی ، وضعیت حاد را به شرایط قابل تحمل بدل می سازد  ، که  بدون تردید پیامدهای سوء  آن  در دراز مدت ، زندگی انسان را تحت الشعاع قرار خواهد داد.

بهترین مثال برای روشن شدن موضوع ، آزمایش کلاسیک زیست شناسی بر روی قورباغه است که مسئله انطباق پذیری تدریجی و خطرها و پیامدهای ناشی از آن را نشان  می دهد. اگر قورباغه ای را به ناگاه وارد آب جوش کنیم نسبت به آن واکنش نشان می دهد : از آن بیرون می جهد و بدین ترتیب خود را از خطرمرگ می رهاند . اما اگر قورباغه را وارد آب ولرم کنیم و تدریجاٌ به آب حرارت دهیم قورباغه نیز کم کم  با حرارت آب انطباق پیدا می کند و واکنش فوری نشان نمی دهد . این عدم واکنش آنقدر ادامه می یابد تا آب به جوش بیاید و قورباغه تدریجاٌ حیات خود را از دست بدهد . به این ترتیب در حالت نخست که تغییرات سریع انجام می شود و فرصت انطباق پذیری وجود ندارد ، واکنش موجب حفظ جان می شود ، درحالی که تغییرات تدریجی با انطباق تدریجی همراه است و واکنش حیاتی لازم انجام نمی گیرد .  نتیجه آنکه هرچند انطباق با محیط نامطلوب در کوتاه مدت امکان ادامه حیات در محیط را فراهم می کند اما در طولانی مدت باعث مرگ و نابودی می شود.

از جمله مهمترین تاثیرات منفی انطباق پذیری در برابر آلودگی های زیست محیطی کلانشهرها  ، واکنش سیستم ادراکی و همینطور سیستم حسی انسان نسبت به آلودگی صوتی است ، به این دلیل که آلودگی صدا در قیاس با سایر آلودگی ها بیشتر جنبه ذهنی دارد تا عینی ، در واقع آلودگی صدا تا حد زیادی بستگی به صدای پس زمینه ای دارد که در محیط هست . به عنوان مثال در شهر تهران مردم صدای بیشتر از 75 دسی بل را آلودگی صوتی می دانند در حالی که در شهرهای کوچکتر صدای بیش از 55 دسی بل هم از نظر مردم آلوده کننده است . این یعنی آنکه مردم تهران صدای بین 55 تا 75 دسی بل را به نوعی تحمل   می کنند ، که این امر تا حدود زیادی ناشی از آستانه تحمل فرد است که بر مبنای عادت او شکل می گیرد ،  یعنی تفاوت میان صدای قابل پذیرش و صدای ناخواسته به میزان زیادی بستگی به فرد دارد و همین موضوع است که اندازه گیری دقیق صدا را دچار اشکال می کند .

 می توان گفت عکس العمل انسان به صدا به عوامل ذهنی ( بلندی صدا) و فرکانس صدا( اوج صدا) و همینطور عواملی مانند مقبولیت یا عدم مقبولیت فرستنده صدا دارد . همچنان که میزان بردباری فرد به صدا ضمن ارتباط با موقعیت محل  به زمان تولید صدا ( روز یا شب ) نیز وابسته است . این امر به خصوص در مورد کسانی که در نزدیکی بزرگراهها زندگی  می کنند و در معرض آلودگی صوتی دائمی قرار دارند بیشتر صادق است ، این افراد تدریجاً با افزایش تردد و سروصدا انطباق پیدا کرده اند ، اما در قبال این سازگاری تدریجی به مرور زمان دچارمشکلات روحی و جسمی ( آسیب سیستم شنوایی)  می شوند ، چون ویژگی های محیط تحمل پذیر نه تنها برای روان انسان که برای جسم او نیز لطمات جبران ناپذیری را به همراه دارد ، به عبارت دیگر همین تحمل کردن و واکنش نشان ندادن موجب می شود که انسان دچار معضلات حیاتی گردد.

انطباق تدریجی سازوکار بدن انسان با آلودگی هوای شهرهای بزرگ نیز نمونه دیگری از سازش پذیری فرد در برابر آلودگی های محیطی است . این انطباق موجب می شود که واکنش های آنی مانند قرمزی و آب ریزش چشم در هوای آلوده بروز نکند اما افزایش بیماری های مزمن و گاه مهلک قلبی  و تنفسی از نتایج درازمدت همین انطباق پذیری است . در واقع زمانی که تغییرات کیفی محیط به مرور صورت می گیرد ، سازوکار بدن به جای واکنش و اعلام خطر ، تدریجاً با محیط انطباق یافته و دچار اختلال می گردد.

 از جمله تبعات دیگر زندگی در کلانشهرهایی که فاقد سامانه مناسب حمل و نقل عمومی و حجم بالای تردد اتومبیل های شخصی می باشند ، ترافیک سنگین و به تبع آن از دست رفتن زمان در سفرهای درون شهری است ، که از آن با عنوان ضرباهنگ تند زندگی در شهرهای بزرگ تعبیر می شود . زمان طولانی سفر یکی از نشانه های کارکرد نابهنجار شهری است که با ترافیک سنگین ، اختلاط کنترل نشده انواع وسایل حمل و نقل ، کارکرد ضعیف شبکه های حمل و نقل همگانی ، فقدان مدیریت موضعی ترافیک و عدم رضایت شهروندان همراه است .

        حقیقت اینست که در این شرایط ادراک از گذر زمان افزایش می یابد و انسان احساس می کند که زمان سریعتر از گذشته در گذر است و بنابراین در رقابتی ناخودآگاه با سرعت گذر زمان قرار می گیرد و با افزایش سرعت فعالیت های خود ، تلاش می کند تا خود را با سرعت گذر زمان وفق دهد . هرچند همین اضطرار و کمبود وقت متأثر از سنگینی و کندی پیش بینی نشده ی ترافیک شهری ، که در نهایت موجب افزایش سرعت فعالیت های انسان کلانشهر نشین به منظور انطباق پذیری او می گردد ، ضمن تاثیرات فرسایشی بر روح و روان شهروندان ، در حقیقت نوعی اخطار محیطی است و بیانگر آنکه در شرایط محیط اشکال وجود دارد.

در واقع خطری که موضوع انطباق پذیری برای انسان در پی دارد اینست که ، انسان در بسیاری از مواقع با پذیرش و انطباق پذیری بیش از حد ، شرایطی ورای تحمل انسانی خود را پذیرا می شود ، به عنوان مثال همانگونه که سرخی چشم و یا ریزش اشک می تواند هشداری برای آلودگی هوا باشد ، انطباق تدریجی با آلودگی هوا متأسفانه خطری است بسیارجدی که عمدتاٌ عواقب آتی زندگی در محیط های آلاینده را از نظرها پنهان می سازد.

اینکه روند آلودگی در کلانشهرهایی چون تهران با توجه به افزایش مؤلفه های تاثیرگذار بر آن روندی کماکان رو به رشد می باشد ، نباید موجب نادیده گرفتن علائم و اخطارهای موجود در محیط زیستمان گردد. مخلص کلام آنکه در ناگزیری تلاش ما پایتخت نشینان برای انطباق با محیط و تحمل شرایط ناشی از زندگی در آن ، باید همواره نسبت به تفاوت های محیط زیست مطلوب و محیط زیست تحمل پذیر حساس بود و اضطرار زیستن در شرایط نامطلوب را به عادت تبدیل ننمود .

( نقل از روزنامه همشهری مورخ 20/5/88 )

 

سیل در کشور ؛ مشکلات و تنگناها

 (ارائه مطلب از : سعید یزدچی)

 مطابق آمار تهیه شده توسط سازمان ملل متحد در میان بلایای طبیعی، سیل و طوفان بیشترین تلفات وخسارات را به جوامع بشری وارد آورده اند، به گونه ای که تنها در یک دهه میزان خسارات ناشی از سیل وطوفان بالغ بر 21 میلیارد دلار در مقابل 18 میلیارد دلار خسارات ناشی از زلزله بوده است. این امر در کشور ما نیز صادق است و در اغلب سالهای گذشته حدود 70 % اعتبارات سالانه طرح کاهش اثرات بلایای طبیعی و ستاد حوادث غیر مترقبه صرف جبران خساران ناشی از سیل شده است . ضمن اینکه باید توجه داشت به دلیل بهبود روشهای ساخت و ساز و رعایت ضوابط و مقررات، ایمنی سازه ها و تأسیسات در مقابل خطراتی چون زلزله افزایش می یابد ولی متأسفانه روند طبیعی توسعه در کشورهایی نظیر ایران باعث تخریب محیط زیست ومنابع طبیعی شده و خسارات سیل مرتباً افزایش می یابد. رشد  250 درصدی خسارات ناشی از سیل کشور درپنج دهه گذشته مؤید این مدعاست.

متأسفانه موضوع سیل و مدیریت و کاهش خسارات آن در کشور مورد توجه جدی قرار نگرفته و فقط زمانی که سیلاب مخربی جاری می شود و فاجعه ای به وجود می آید، توجه مسئولین و متخصصین به آن جلب می گردد . اگرچه بررسی طرحهای مهار سیلاب که به صورت محدود و پراکنده در سطح کشور مطالعه و اجرا شده اند، نشان می دهد یک راه حل مشخص و مطمئن برای کلیۀ مناطق سیلگیر وجود ندارد اما بدیهی است پدیدۀ سیل علیرغم همۀ پیچیدگیهایش قابل بررسی و مطالعه بوده و می توان در جهت مهار وکاهش خسارات آن و حتی بهره برداری اقتصادی از سیل راه حل های مناسبی جستجو کرد.

بر این اساس برنامه ریزی و انجام اقدامات جامع جهت پیشگیری و کاهش خسارات سیل در قالب طرحهای مطالعاتی و اجرایی از اهمیت بسزایی در راستای دستیابی به اهداف توسعۀ پایدار برخوردار می باشد.

خسارات سیل کشور

خسارات ناشی از سیل شامل خسارت محسوس (Tangible Losses)  و خسارت نامحسوس  (IntangibleLosses)می باشد که خسارت محسوس خود به دو صورت مستقیم  (Direct)  و غیرمستقیم (InDirect)  طبقه بندی می گردند .

خسارات محسوس مستقیم شامل موارد زیر می تواند باشد:

- تلفات و ضایعات انسانی

- آبگرفتگی منازل و اماکن مسکونی و صنعتی

- آبگرفتگی مزارع و از بین رفتن محصولات کشاورزی و تلفات دامی

- تخریب تاسیسات زیربنایی نظیر جاده ها و پلها و خطوط انتقال برق و شبکه های آب و گاز

خسارت محسوس را می توان به راحتی کمی کرده و در محاسبات توجیه اقتصادی مدنظر قرار داد.

مهمترین دلایل تشدید خسارات سیل کشور

بی شک مهمترین علت وقوع سیلها در رودخانه ها و مسیلهای کشور، بارش در حوزه آبریز مناطق سیل گرفته و بالادست آنها می باشد اما آنچه که مهم می باشد بررسی دلایل تشدید خسارات سیل ناشی از چنین بارندگی هایی می باشد در زیر مهمترین عوامل مؤثر در تشدید خسارات سیل بطور مختصر تشریح می شود:

-  دخل و تصرف غیر مجاز در بستر و حریم رودخانه و مسیل ها که مطابق قانون توزیع عادلانه آب در اختیار وزارت نیرو بوده و معمولا با توجه به سیلاب با دوره بازگشت 25 ساله تعیین می شود .اشغال مجرا و بستر رودخانه تقریبا در تمام سیلهای حادثه اصولا عامل اصلی ایجاد خسارت و تلفات انسانی می باشد.

 

- تخریب منابع طبیعی و پوشش گیاهی منطقه از یک طرف ناشی از خشکسالی سالهای اخیر و از طرف دیگر در اثر توسعه بی رویه و دخل و تصرف غیرمجاز توسط عوامل انسانی بوده است. بدلیل کاهش پوشش گیاهی و تغییر کاربری اراضی، رواناب ناشی از بارش بعضاً تا بیش از 30 بر ابر افزایش یافته و در بخشی از مناطق که دارای شیب تند و از نظر زمین شناسی دارای خاک فرسایش پذیر بوده است، گل و لای زیادی جابجا شده و خسارات و تلفات بسیاری به بار آورده است.

 

- احداث سازه های تقاطعی نظیر پل و جاده بر روی آنها بدون توجه به شرایط هیدرولیکی و سیلابی رودخانه که منجر به تنگ کردن مسیر عبور جریان و بعضاً حتی انسداد مجرا می شود .

در سیل های اخیر این مسئله عامل عمده افزایش تلفات جانی که اغلب از سرنشینان خودروهای عبوری از محورهای ارتباطی منطقه بوده اند، به شمار می رود.

 

-  عدم توجه مناسب به هشدار و پیش بینی سیل و اتخاذ تدابیر مناسب در مواجهه با آن توسط دستگاه های ذیربط و مردم.

 

روشهای پیشگیری و کاهش خسارات سیل

1) مطالعه و اجرای طرحهای سازه ای مهار سیل

2)  مطالعه و اجرای طرحهای غیر سازه ای

3)  مدیریت حوزه و حفاظت آبخیز

4)  تهیه و تدوین نظامنامۀ مدیریت سیل و طرح عمل در مواقع بحران

5)  آموزش همگانی و تخصصی

گزارش زيست محيطي مركز دفع و پردازش آبعلي ( گود آبعلي )

( ارائه مطلب از : سید مصطفی سرمدی )

 مقدمه: 

تهران در زمانهاي مختلف بر اساس نياز و ميزان همكاري مالكين گودها و اراضي قابل دفع پسماندهاي ساختماني (بخش خصوصي) ، تعداد متفاوتي مراكز دفن داشته است. معمولاٌ تاكيد مي گردد توزيع گودها به صورتي باشد كه پيمانكاران حمل پسماندها كمترين مسير را طي نمايند. ولي به طور كلي دو مركز هميشگي متعلق به شهرداري تهران براي دفع پسماندهاي ساختماني وجود داشته است.

1ـ مركز آبعلي

2ـ مركز آرادكوه (کهريزک)          

اين دومركز ابتدا براي دفع كليه پسماندهاي شهر تهران درنظر گرفته شده بود. بدين ترتيب زباله هاي شهري و صنعتي به مناطقي در شمال شرقي (جاده آبعلي) و جنوب تهران (آرادكوه) منتقل مي گرديد. بعدها به دلايل زيست محيطي ، دفع زباله در مرکز آبعلي ممنوع و فقط خاک و نخاله در آن دفع شد.

مركز آبعلي بزرگترين مركز دفع پسماندهاي ساختماني و عمراني شهر تهران است و به دليل موقعيت وي‍‍ژه آن تنها مركز دفع با عمر طولاني براي کلانشهر تهران محسوب مي شود. اين مركز در راستاي مديريت پسماندهاي ساختماني و عمراني شهری بوده و حذف آن مي تواند موجب معضلات زيست محيطي و مديريت شهري شود.

از آثار زيست محيطي  آوارهاي ساختماني هنگام دفع مي توان ايجاد گرد و غبار، سروصدا و تاثير بر شرايط فيزيكي و شيميايي محيط‌ زيست ، اثر بر زيبايي محيط ‌زيست و تخريب مناطق طبيعي را بر شمرد.  در مورد نخاله های ساختمانی مربوط به ساخت بنای مسکونی باید توجه نمود که عوامل بسیاری بر روند تولید آنها تاثیر گذارند از جمله آنها می توان به وضعیت اقتصادی مردم ، فصول مختلف سال ، مناطق شهرداری ، افزایش جمعیت ، رشد و توسعه شهر و ... اشاره کرد .

تاريخچه:

در گود آبعلي از سال 1340 تا 1356 زباله‌هاي شهر تهران جمع‌آوري و سوزانيده مي‌شد. عمليات دفن زباله‌ها در اين محل از سال 56 شروع و تا سال 69 ادامه يافت كه در طول اين سال‌ها بيش از نيمي از زباله‌هاي تهران كه عمدتا مربوط به 13 منطقه شهرداري بوده، در اين مكان دفع شده است. در مراحل عملياتي دفن ، زباله ها پس از تخليه توسط بولدوزرها به دره هايي با اعماق متفاوت از 30 تا 80 متر سرازير شده و به صورت نامناسبي بر روي هم انباشته مي گرديد. با گذشت چند روز ، بر روي زباله هاي انباشته شده مقدار كمي خاك ريخته مي شد. جريان شيرابه زباله در عمق دره ها ، حوضچه هاي متعددي تشكيل داده بود كه در اثر بارندگي به يكديگر پيوسته و به سوي رودخانه جاجرود سرازير مي گرديدند. درششم مهر ماه 1361 به علت فرسايش و ريزش كناره هاي خاكي حوضچه هاي مملو از شيرابه هاي زباله و ايجاد فشار ناگهاني بر ديواره هاي شيرابه گير ، محتويات حوضچه به طور ناگهاني به درون رودخانه جاجرود تخليه و همراه با جريان آب رودخانه ، اين شيرابه هاي سمي به كانال آبگير شركت ماهي سراي جاجرود هدايت شد. نتيجه آن مرگ و مير بيش از 2 ميليون ماهي قزل آلا و 2 ميليون بچه ماهي بود. از سال 1361 كه براي دفع به سمت غرب ايستگاه (شرق ميدان تير تلو) هدايت شد، شيرابه‌هاي زباله درياچه بزرگي را تشكيل داد كه با سد خاكي از حركت آن جلوگيري شد.

پس از تعطيلي مرکز دفن زباله‌هاي آبعلي در نيمه دوم سال 69 اين مرکز فقط براي تخليه قسمت اعظم خاک و نخاله و آوارهاي ساختماني شهر تهران مورد استفاده قرار گرفت که اين روند تا کنون نيز ادامه دارد. در حال حاضر گود آبعلي به کوهي از آوارهاي ساختماني تبديل شده است. درحال حاضر پسماندهاي ساختماني و عمراني در عوارض طبيعي دفع مي گردد.

 مشخصات کلی مرکز دفع

 این مرکز در جاده آبعلي ، 2 كيلومتر بعد از پل اتوبان بابايي ، در كوههاي هزار دره و در ارتفاعات 1700 متري و در فاصله 5 كيلومتري رودخانه جاجرود و سد لتيان واقع مي باشد. گود آبعلي در پستي بلنديهاي هزار دره قرار گرفته و در واقع ادامه بلنديهاي لشگرک محسوب مي شود. زباله ها در اين مرکز عملا" در بين تپه ها تخليه شده و دره هاي طبيعي پر مي شوند. از نظر زمين شناسي ، جنس طبقات بالايي خاک از نوع شني و  ماسه اي بوده و قابليت نفوذ پذيري دارد ولي جنس لايه هاي پاييني همراه با قلوه سنگ است ، همچنین در فاصله 5-4 کيلومتري مرکز دفن آبعلي ، رودخانه جاجرود جريان داشته و در فاصله 6-5 كيلومتري نيز سد لتيان قرار گرفته است.

وضعيت موجود:

در حال حاضر سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران با نظارت " ستاد پاكيزگي و نظافت شهر تهران " كنترل و نظارت بر جمع آوري و حمل و نقل كليه خاكبرداري ها ، تخريب بناها و ساير فعاليت ها ي عمراني سطح شهر ، مديريت مراكز دفن خاك و نخاله و واحدهاي بازيافت و پردازش اينگونه مواد را برعهده  داشته و

هم اکنون 5هزار دستگاه كاميون در تهران عهده‌دار جابجايي و انتقال نخاله‌هاي ساختماني پايتخت هستند.

 منابع توليد پسماندهاي ساختماني و عمراني:

 منابع توليد خاك و نخاله شهر تهران در وسعتي بيش از 750 كيلومتر مربع يعني محدوده شهر تهران گسترده است. بطور كلي توليدكنندگان پسماندهاي ساختماني و عمراني بر اساس تعريف به دو بخش توليدكنندگان عمده و جزئي تقسيم مي شوند.

 ميزان پذيرش پسماندها :

 در سال 1386 بطور متوسط از تعداد 48000تن پسماند توليدي روزانه كه با 5300 سرويس به مراكز دفع انتقال داده شده است، تعداد3000  كاميون و كاميونت در روز به مركز آبعلي مراجعه و ميزان27000تن پسماندهاي ساختماني و عمراني را در آن تخليه نموده اند. اين ميزان پسماند55 درصد از كل پسماندهاي ساختماني و عمراني شهر تهران را تشكيل ميدهد.

همچنين پسماندهاي ارزشمند موجود نيز به روش تفكيك در مقصد و به صورت دستي جداسازي و براي استفاده به مراكز مورد نظر تحويل ميگردد.

 موارد زيست محيطي در محل دفع :

 ·        ازدياد ترافيک در منطقه

·        آلودگي صوتي ناشي از حرکت خودروها و تخليه کاميونها

·        توليد گرد و خاک ناشي از حرکت خودروها و تخليه کاميونها

·    امكان انتقال آلودگي از طريق جريان هوا و نزولات جوي وجود دارد.  نفوذ آب سبب حل شدن مواد وراهيابي آنها به آبهاي سطحي و زير زميني شده و موجبات آلودگي آب و خاك (تغيير تركيب شيميايي خاك و يا تغيير بافت خاك ) را فراهم مي آورند.

·        اثر بر زيبايي محيط زيست 

پيشنهادات:

 در راستاي كاهش اثرات زيست محيطي و ارتقاء سطح و بهبود مديريت  مركز دفع و پردازش آبعلي موارد زير حائز اهمیت خواهد بود.  

1.      جاده هاي دسترسي بطور مرتب آب پاشي شوند.

2.      گسترش فضاي سبز در عرصه هاي دفع شده

3.      فنس كشي مركز به منظور كنترل تردد و جلوگيري از انتشار احتمالي پسماندها

4.      اجراي بهينه برنامه هاي مديريت آوار

      ( آوارهاي ساختماني به سه دسته قابل تقسيم هستند :

      - مصالح و فرآورده هاي ساختماني كه مستقيما" قابل استفاده مجدد هستند مانند آجرفشاري ، سنگ ،

         قطعات پيش ساخته ، در و پنجره      

      - آوارهايي كه با فرآوري قابل استفاده هستند مانند خرده آجرو خرده بتن

      - آوارهايي كه ناگزيربايد دور ريخته شوند. )

گزارش اجمالی عملکرد اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران در سه ماهه نخست سال 1388

(ارائه مطلب از : فاطمه سادات خوشخو)

در سه ماهه نخست سالجاری ، اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران در راستای سیاست های سازمانی و رسالت محوله مجموعاٌ 436  مورد پایش زیست محیطی از واحدهای تولیدی ، صنعتی و خدماتی را به انجام رسانید .

در طی این مدت 228 اخطاریه زیست محیطی به واحدهای مختلف آلاینده در سطح شهرستان که واجد آلودگی های آب ، هوا ، خاک و صوت بودند ابلاغ شد  و 8 واحد آلوده کننده که همکاری مثبت و موثری را در جهت رفع آلودگی های محیط زیست معمول نداشتند تعطیل گردیده و پرونده 37 واحد آلاینده به دادسرای ویژه جرائم بهداشتی – زیست محیطی جهت رسیدگی ارجاع شد.

در طول این مدت 67 واحد جدید شناسایی شد و در مجموع به 56 مورد استعلام واصله از ارگانهای ذیربط رسیدگی گردید که 40مورد موافقت و 16 مورد مخالفت می باشد.

همچنین این اداره در سه ماه نخست سال از پساب خروجی و گازها و ذرات منتشره از دودکش 33 واحد  راساٌ نمونه برداری و آنالیز بعمل آورد ، ضمن آنکه در راستای اعمال مواد 104 و 134 قانون برنامه سوم تنفیذ گردیده در برنامه چهارم نسبت به اعمال و محاسبه جرائم زیست محیطی جهت 2 واحد آلاینده اقدام نمود .

در خصوص پایش بیمارستانهای شهر تهران نيز مجموعاٌ 39 مورد پایش زیست محیطی صورت گرفت ( 29 مورد بیمارستانهای دولتی و 10  مورد بیمارستانهای خصوصی ) ، ضمن آنکه 3 مورد اخطاریه جهت مراکز بهداشتی و درمانی صادر و از 9 بیمارستان که اقدامات لازم را جهت مرتفع نمودن آلودگی های محیط زیست معمول نداشتند در مراجع قضایی طرح شکایت گردید.

در بخش محیط طبیعی اداره در مجموع 14 مورد بازدید صورت پذیرفت که به تفکیک پارک ، باغ وحش و موزه حیات وحش 6 ، 5 و 3 مورد می باشد.

در خصوص شکایات واصله مردمی 51 مورد شکایت از سوی کارشناسان اداره بررسی شد از این تعداد 30 مورد از طریق ارگانهای ذیربط ( نظیر شهرداری ، آب و فاضلاب و.... ) پیگیری گردید ، همچنین مواردی که راساٌ مورد بازبینی و رسیدگی کارشناسان اداره قرار گرفت حسب موضوع شکایت شهروندان از آلودگی های فاضلاب ، هوا ، صوت و صنایع مزاحم  به ترتیب 6 ، 10 ، 2 و 3 مورد بوده است.